Highlights : Λαογραφία

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λαογραφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 1 Μαΐου 2014

Μάιος

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31

Μάιος
Κυρ.	Δευτ.	Τρ.	Τετ.	Πεμ.	Παρ.	Σαβ.
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

2014

Το Καλαντάρι του Μαϊου από το Très Riches Heures du Duc de Berry

Ο Μάιος ή Μάης (Καλομηνάς στα ποντιακά), είναι ο πέμπτος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και Γρηγοριανό Hμερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο ενδέκατος μήνας Θαργηλιών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα 23 Απριλίου-23 Μαΐου. Οι λατίνοι συγγραφείς τον εκφέρουν πάντα με τη λέξη «mensis» (μήνας) ή Kalendae (καλένδες).

Πίνακας περιεχομένων

Ο Μάιος στην ιστορία

Πανοραμική απεικόνιση της Κωνσταντινούπολης, ως πρωτεύουσας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Νικόλαος Γύζης, Ιστορία (1892). Λάδι σε καμβά, 89 εκ. διάμετρος. Ιδιωτική συλλογή.

Κατά τον Πλούταρχο (Βίος Νουμά 19) η ονομασία του Μήνα (Maja) προήλθε από το όνομα της νύμφης Μαίας που ήταν η ομορφότερη από τις Πλειάδες τις επτά κόρες του Άτλαντα (Ατλαντίδες) και της Πλειόνης και μητέρα του θεού Ερμή στον οποίο ο μήνας αυτός ήταν αφιερωμένος. Από άλλους υποστηρίζεται ότι αυτό το όνομα είναι προσδιοριστικό πρεσβύτερης ηλικίας εκ του major (μεγαλύτερος): «Μαϊώρεις γαρ οι πρεσβύτεροι» (Πλούταρχος), ο δε Οβίδιος παράγει το όνομα του μήνα από το Majestas (Μεγαλειότης) που έχει αποδεχθεί και ο τεκτονισμός.
Στην αρχαία Ρώμη κατά τον μήνα Μάιο τελούνταν γιορτές προς τιμή της πηγαίας Νύμφης Ηγερίας, στο άλσος της, προς ανάμνηση των συμβουλών της, που παρέσχε στον Νουμά για τις θρησκευτικές αρχές που εισήγαγε στη Ρώμη. Κατά δε την 1η (Μπόνα Ντέα) και 2η Μαΐου συνεχιζόντουσαν τα από 28 Απριλίου αρχόμενα Φλοράλια, εορτές προς τιμή της θεάς της βλάστησης της Χλωρίδας (Flora). Επίσης κατά τον ίδιο μήνα οι Ρωμαίοι τελούσαν τα "Lemuria" Μειλίχια που ήταν εορτές προς ιλασμό των ψυχών των νεκρών. Στη τέχνη τον μήνα Μάιο οι Ρωμαίοι τον παρίσταναν με μορφή μεσήλικου άνδρα που έφερε πλατύ χιτώνα με μεγάλες περιχειρίδες (σαν το σημερινό ράσο) και έχοντας στη κεφαλή το κάνιστρο γεμάτο άνθη ενώ στα πόδια του υπήρχε ένα παγώνι (ταώς) με ανοιγμένα τα φτερά.
Ο Μάιος συνδέεται επίσης και με την όλη πορεία της Βασιλεύουσας πόλης του Μεγάλου Κωνσταντίνου του οποίου τη μνήμη γιορτάζουμε στις 21 του μήνα. Δέκα ημέρες νωρίτερα γιορτάζονται τα γενέθλια ή εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης κατά το έτος 330 μ.Χ., ενώ στις 29 η μνήμη μας γυρνάει πίσω στην Άλωσή της (1453). Η απόφαση του Κωνσταντίνου να μεταφέρει την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στη θέση του αρχαίου Βυζαντίου πάρθηκε το έτος 324. Σύμφωνα με την παράδοση ο ίδιος ο Κωνσταντίνος , κρατώντας ένα ακόντιο, χάραξε τα σύνορα της πόλης που φάνηκαν πολύ μεγάλα στους συμβούλους του. Έτσι τον ρώτησαν πόσο θα προχωρήσει ακόμη, κι εκείνος τους απάντησε: «Θα προχωρήσω μέχρις ότου σταματήσει αυτός που προχωρεί εμπρός μου».

Ο Μάιος στην Ελληνική λαογραφία

Παρ’ όλο που γενικά ο Μάιος θεωρείται ως ο τελευταίος μήνας της Άνοιξης, είναι στην ουσία το μέσο της ανθοφόρας αυτής εποχής αφού το Καλοκαίρι δεν αρχίζει παρά δύο δεκαήμερα μετά το τέλος του, στις 21 Ιουνίου. Ο Μάιος, είναι πράγματι «μήνας χαράς και λατρείας της βλάστησης, με δοξασίες και έθιμα διαχρονικού χαρακτήρα», όπως το παραδοσιακό έθιμο με το πρωτομαγιάτικο στεφάνι το οποίο στολίζει την πόρτα του σπιτιού μέχρι τις 24 Ιουνίου οπότε καίγεται στις φωτιές του Αϊ-Γιάννη. Οι λαϊκές προλήψεις θεωρούν τον Μάιο «μαγεμένο» γι’ αυτό αποφεύγονται οι γάμοι και οι σοβαρές εργασίες στη διάρκειά του, εξ ου και η παροιμία «Στον καταραμένο τόπο, τον Μάη μήνα βρέχει». Όλοι οι λαοί, πάντως, την Πρωτομαγιά γιόρταζαν την ανθοφορία της Φύσης και την απαρχή των «καλών καιρών». Κι ενώ οι λαϊκές παροιμίες, όπως, «Μάη μου, Μάη δροσερέ κι Απρίλη λουλουδάτε» και «ο Μάης έχει τ’ όνομα κι ο Απρίλης τα λουλούδια», προσπαθούν να μας επαναφέρουν στην τάξη, οι παιδικές αναμνήσεις δεν μας το επιτρέπουν. Κι έτσι συνεχίζουμε να τραγουδάμε: «Ο Μάιος μας έφτασε/εμπρός βήμα ταχύ/να τον προϋπαντήσουμε/παιδιά στην εξοχή».

Πρωτομαγιά

Aπεικόνιση των διαδηλώσεων στο Σικάγο τον Μάη του 1886.

Η 1 Μαΐου έχει χαρακτηρισθεί σχεδόν παγκόσμια ημέρα αργίας (αν και δεν είναι αργία, είν' απεργία) και διατυπώσεων των διεκδικήσεων των εργαζομένων, αφού είναι συνδεδεμένη με το εργατικό κίνημα όταν το 1886 έγιναν οι μεγάλες διαδηλώσεις στο Σικάγο με αίτημα τα τρία οχτάρια: οχτώ ώρες εργασίας, οχτώ ψυχαγωγία και οχτώ ύπνος. Στην χώρα μας, η απεργία των καπνεργατών του 1936 στη Θεσσαλονίκη βάφτηκε με αίμα που καταγράφηκε, στις εφημερίδες της άλλης ημέρας, με μια χαρακτηριστική φωτογραφία η οποία έδειχνε μια μάνα να οδύρεται πάνω από το σκοτωμένο της παιδί. Η φωτογραφία εκείνη ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο»: «Μέρα Μαγιού μου μίσεψες/μέρα Μαγιού σε χάνω…».

Άλλα στοιχεία

Στο παλιό Ιαπωνικό ημερολόγιο, ο μήνας καλείται Σατσούκι (Ιαπωνικά: 皐月). Είναι επίσης ένα κοινό όνομα για τις γυναίκες. Στην Ιαπωνία, υπάρχει η αποκαλούμενη ασθένεια του Μάη, ένα είδος ασθένειας όπου οι νέοι σπουδαστές ή οι εργαζόμενοι αρχίζουν να βαριούνται το σχολείο ή την εργασία τους. Οφείλεται σε μια ιαπωνική συνήθεια που όλα τα σχολικά έτη και τα οικονομικά έτη αρχίζουν την 1η Απριλίου.
Στα Φινλανδικά, ο μήνας καλείται toukokuu, που σημαίνει "ο μήνας της σποράς". Στα Σλοβένικα, καλείται veliki traven, ποια μέσα που σημαίνει "ο μήνας της υψηλής χλόης".

Σημαντικά γεγονότα

(Περισσότερα γεγονότα στις επί μέρους ημερομηνίες)

Εορτές τον Μάιο

Ο Μάιος είναι ο μήνας που διεξάγεται τις περισσότερες φορές ο Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision.
2η Κυριακή του Μαΐου: ημέρα της μητέρας

Πηγές

Σιμόπουλος, Διονύσης Π. Οι Μήνες Μάιος και Ιούνιος, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 472 (2 Μαΐου 2009)
Συλλογικό (Επιμέλεια: Κωστής Γιούργος), Αφιέρωμα: Μάιος, ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ Καθημερινής, 6 Μαΐου 2001

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παναγιώτη Βαχτσαβάνη, Για να μην τα πάρει ο ποταμός: Λαογραφία Μαϊου

Κατηγορίες:

Τρίτη 1 Απριλίου 2014

Απρίλιος

Ιανουάριος | Φεβρουάριος | Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος | Αύγουστος | Σεπτέμβριος | Οκτώβριος | Νοέμβριος| Δεκέμβριος 1η | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30

Απρίλιος
Κυρ.	Δευτ.	Τρ.	Τετ.	Πεμ.	Παρ.	Σαβ.
		1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30

2014

Το Καλαντάρι του Απριλίου από το Très Riches Heures du duc de Berry

Ο Απρίλιος, ή Απρίλης, ή Απρίλτς (Ποντιακά), είναι ο τέταρτος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Hμερολόγιο, ο όγδοος κατά το Εκκλησιαστικό που αρχίζει τον Σεπτέμβριο, ο δεύτερος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο και ο δέκατος στο αττικό ημερολόγιο ο οποίος ονομάζονταν Μουνιχιών και αντιστοιχούσε στο χρονικό διάστημα 24 Μαρτίου-22 Απριλίου του Γρηγοριανού ημερολογίου. Ο Απρίλιος περιλαμβάνει 30 ημέρες.

Πίνακας περιεχομένων

Ο Απρίλιος στην αρχαιότητα

Η λέξη Απρίλιος ετοιμολογείται από το λατινικό Aprillis, από το ρήμα aperire, που σημαίνει «ανοίγω». Είναι ο μήνας κατά τον οποίο ο καιρός «ανοίγει» και έρχεται η Άνοιξη, όπως σημειώνεται στο Μέγα Συναξαριστή. Ο Απρίλιος μέχρι την εποχή του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Ιουλίου Καίσαρα περιελάμβανε 29 ημέρες και από τότε 30. Το 65 μ. Χ. ο Νέρων προσπάθησε, χωρίς επιτυχία, να μετονομάσει τον Απρίλιο σε Νερώνιο (Neronius) σε ανάμνηση της σωτηρίας του μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του στην οποία συμμετείχε και ο δάσκαλός του Σενέκας, που τελικά αυτοκτόνησε για να αποφύγει τον εξευτελισμό.

Ο Άγιος Γεώργιος

Πολλές, πάντως, ήσαν οι γιορτές των αρχαίων Ρωμαίων οι οποίες ήσαν αφιερωμένες σε διάφορους θεούς τους, όπως στην Αφροδίτη και τον Απόλλωνα (την 1η Απριλίου), στην Κυβέλη (τα Μεγαλήσια΄ από τις 4 έως τις 10 Απριλίου), ενώ στις 22 Απριλίου γιορτάζονταν (με ανάλογες κρασοκατανύξεις) τα Vinalia priora, οι πρώτες γιορτές κρασιού του έτους. Στα τέλη του μήνα ξεκινούσαν επίσης και τα Floralia, τα Ρωμαϊκά Ανθεστήρια, προς τιμήν της θεάς της βλάστησης και της Άνοιξης, της Flora.

Ο Απρίλιος στην Ελληνική λαογραφία

Ο ελληνικός λαός αποκαλεί τον μήνα αυτόν και με τα ονόματα Απρίλης, Απρίλες, και Λαμπριάτης από την συμπτωματικά μεγάλη θρησκευτική εορτή που τελείται συνήθως το μήνα αυτό. Ο Απρίλιος και ο Μάιος θεωρούνται οι καθ΄ αυτού μήνες των λουλουδιών εξ ου και η ονομασία Απριλομάης: "Ο Απρίλης με τα λούλουδα κι ο Μάης με τα ρόδα". Χάρη στην ανοιξιάτικη σύνδεσή του ο Απρίλης τραγουδήθηκε ιδιαίτερα από τους ποιητές αλλά κι από τον λαό μας: «Έστησ’ ο Έρωτας χορό με τον ξανθό Απρίλη» και «Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε». Η ενασχόληση, επίσης, του λαού μας με την γεωργία μάς έχει κληροδοτήσει και πολλές άλλες παροιμίες και δημώδη στιχάκια. Για τις απριλιάτικες βροχές, για παράδειγμα, λέγεται το εξής: «Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σε κείνο το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα». Σ’ άλλες πάλι περιοχές ο Απρίλης αποκαλείται και «Γρίλλης» (γκρινιάρης) επειδή στον μήνα αυτόν τελείωναν τα αποθέματα της προηγούμενης συγκομιδής και δημιουργούνταν οικογενειακές γκρίνιες. Αποκαλείται και τιναχτοκοφινίτης επειδή τινάζουν τα κοφίνια για να τα καθαρίσουν: «Απρίλης, γρίλλης, τιναχτοκοφινίτης». Αναφέρεται, επίσης, και ως Αϊ-γεωργίτης λόγω της εορτής του Αγίου Γεωργίου στις 23 του μήνα, η οποία γιορτάζεται με διάφορους αθλητικούς και ιππικούς αγώνες. Οι κτηνοτρόφοι, και οι Σαρακατσάνοι, θεωρούν τον Άγιο Γεώργιο προστάτη τους, ενώ στις παραδόσεις, τα παραμύθια και τα τραγούδια συνδέεται με τον αρχαίο μύθο του Περσέα και της Ανδρομέδας.

Πρωταπριλιά

Η «Πρωταπριλιά» με τα αθώα ψέματά της είναι ένα πανευρωπαϊκό έθιμο. Στην Ελλάδα το αρχαίο αυτό έθιμο έφτασε, μάλλον, την εποχή των Σταυροφοριών κι έχει τις ρίζες του στους αρχαίους Κέλτες. Επειδή τον Απρίλιο ο καιρός καλοσύνευε συνήθιζαν την πρωταπριλιά να πηγαίνουν για ψάρεμα. Τις περισσότερες φορές γύριζαν φυσικά με άδεια χέρια, κι έτσι κατέφευγαν σε ψεύτικες ιστορίες για μεγάλα ψάρια. Στη χώρα μας διαγωνίζονται για το ποιος θα πει το μεγαλύτερο ψέμα, όπως το: «Έλα να πούμε ψέματα/ ένα σακί γιομάτο/ φόρτωσα ένα μπόντικα/ σαράντα κολοκύθια/ κι απάνου στα καπούλια του/ ένα σακί ρεβύθια».

Ο Απρίλιος και το Πάσχα

Τα παραδοσιακά κόκκινα αβγά τα τελευταία χρόνια έχουν μεταραπεί σε πολύχρωμα.

Ορθόδοξη εικόνα της Ανάστασης του Χριστού.

Ο Απρίλης είναι ο κατ’ εξοχήν μήνας όπου γιορτάζεται το Πάσχα, αν και ορισμένες φορές το Ορθόδοξο Πάσχα μπορεί να γιορταστεί μέχρι και στις 8 Μαΐου (όπως έγινε το 1983). Το Πάσχα έχει τις ρίζες του στην αρχαία Αίγυπτο, όπου γιορτάζονταν η εαρινή ισημερία, κι από εκεί πέρασε στους Εβραίους ως «Πεσάχ», σε ανάμνηση της Εξόδου τους από την αιχμαλωσία, και τέλος έφτασε και στους χριστιανούς αφού ταυτίστηκε με τον σταυρικό θάνατο του Ιησού Χριστού την περίοδο του Εβραϊκού Πάσχα, το οποίο γιορταζόταν κατά την ημέρα της πρώτης εαρινής πανσελήνου.
Στους πρώτους τρεις αιώνες της χριστιανοσύνης, όμως, οι διάφορες εκκλησίες γιόρταζαν την μεγάλη αυτή φεγγαρογιορτή σε διαφορετικές ημερομηνίες. Άλλες μεν κατά το παράδειγμα των αποστόλων Ιωάννη και Παύλου, κατά την ημέρα του θανάτου του Χριστού την 14η του Εβραϊκού μηνός Νισσάν, μία δηλαδή ημέρα πριν από την γιορτή του Εβραϊκού Πάσχα και σε οποιαδήποτε ημέρα της εβδομάδας και αν συνέπιπτε, άλλες δε πάντοτε κατά την Κυριακή που έπονταν της πρώτης εαρινής πανσελήνου.
Λόγω των διαφορών αυτών στον εορτασμό του Πάσχα από τις διάφορες εκκλησίες η Α’ Οικουμενική Σύνοδος, που συγκάλεσε ο Μέγας Κωνσταντίνος στη Νίκαια της Βιθυνίας, το 325 μ.Χ., θέσπισε τα του προσδιορισμού της εορτής του Πάσχα με μία εγκύκλιο επιστολή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, όπου εκτίθεται ο γνωστός από τότε ως «Όρος της Νικαίας». Σύμφωνα μ’ αυτόν: «Το Πάσχα θα πρέπει να εορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης, κι αν η πανσέληνος συμβεί Κυριακή τότε να εορτάζεται την επομένη Κυριακή (για να μην συμπέσει με τον εορτασμό του Εβραϊκού Πάσχα).» Ο εορτασμός του Πάσχα λοιπόν συνδέθηκε άμεσα με την εαρινή ισημερία και την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης.
Πολλά, όμως, από τα σημερινά έθιμα της γιορτής αυτής προέρχονται από την αρχαιότητα και τους γιορτασμούς των αρχαίων προς τιμήν του Άττι, του Διονύσου και του Άδωνι, που τελούνταν κι αυτές την Άνοιξη. Τα έθιμα αυτά της Λαμπρής περιλαμβάνουν τα κόκκινα αυγά, σύμβολο γονιμότητας και αναγέννησης, και τις κούνιες, έθιμο υγείας κι ευεξίας. Σε συνδυασμό με το Πάσχα έχουμε επίσης και τις εορτές της Κυριακής των Βαΐων, και την προηγούμενη ημέρα του Λαζάρου, που θεωρείται γιορτή «νεκραναστάσιμη» και «σύμβολο χαρμολύπης» η οποία «προτυπώνει την Ανάσταση του ίδιου του Χριστού και αναδεικνύει την βεβαιότητα της ανάστασης όλων των κεκοιμημένων». Την εβδομάδα, τέλος, της Διακαινησίμου, που ακολουθεί το Πάσχα και ονομάζεται «Ασπροβδόμαδο», οι γιορτασμοί της Λαμπρής συνεχίζονται με χορούς και τραγούδια σε ξωκλήσια και πλατείες.

Σημαντικά γεγονότα τον Απρίλιο

(Περισσότερα γεγονότα στις επί μέρους ημερομηνίες)

Εορτές τον Απρίλιο

01/4/1955 - Η οργάνωση ΕΟΚΑ ξεκινά ένοπλο αγώνα για ανεξαρτησία της Κύπρου και ένωση με την Ελλάδα.
01/4/1947 - Θάνατος, Γεώργιος Β΄ της Ελλάδας.
02/4/2005 - Θάνατος, Πάπας Ιωάννης Παύλος Β', ο πρώτος πολωνικής καταγωγής.
03/4/1922 - Στην ΕΣΣΔ ο Λένιν διορίζει τον Ιωσήφ Στάλιν γενικό γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος.
03/4/1928 - Δικάζονται ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Δημήτρης Γληνός για διάδοση ανατρεπτικών ιδεών.
03/4/1948 - Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Χάρι Τρούμαν, υπογράφει το Σχέδιο Μάρσαλ, σύμφωνα με το οποίο παρέχεται οικονομική βοήθεια σε χώρες της Ευρώπης ύψους 13 δις δολαρίων.
03/4/1990 - Ο καρδιοχειρουργός Γεώργιος Τόλης πραγματοποιεί την πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς στην Ελλάδα.
04/4/1968 - Δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στο Μέμφις των ΗΠΑ.
04/4/1975 - Ιδρύεται η εταιρεία πληροφορικής Microsoft.
05/4/1897 - Κηρύσσεται ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897.

Πηγές

Σιμόπουλος, Διονύσης Π. Οι Μήνες Μάρτιος και Απρίλιος, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 463 (28 Φεβρουαρίου 2009)
Συλλογικό (Επιμέλεια: Κωστής Γιούργος), Αφιέρωμα: Απρίλιος, ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ Καθημερινής, 1 Απριλίου 2001

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:

Απρίλιος

Κατηγορίες:

Σάββατο 1 Μαρτίου 2014

Μάρτιος

Ιανουάριος | Φεβρουάριος | Μάρτιος | Απρίλιος | Μάιος | Ιούνιος | Ιούλιος | Αύγουστος | Σεπτέμβριος | Οκτώβριος | Νοέμβριος| Δεκέμβριος 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31

Μάρτιος
Κυρ.	Δευτ.	Τρ.	Τετ.	Πεμ.	Παρ.	Σαβ.
						1
2	3	4	5	6	7	8
9	10	11	12	13	14	15
16	17	18	19	20	21	22
23	24	25	26	27	28	29

2014

Το Καλαντάρι του Μαρτίου από το Très riches heures du duc de Berry

Κεφαλή κρανοφόρου Άρη. Ρωμαϊκό αντίγραφο (ύστερος 2ος αιώνας μ.Χ.) ελληνικού πρωτότυπου του 5ου αιώνα π.Χ. αποδιδόμενο στον Αλκαμένη.

Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:

μάρτιος

Ο Μάρτιος ή Μάρτης (Μαρτς στα ποντιακά), είναι ο τρίτος μήνας του πολιτικού έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες.

Πίνακας περιεχομένων

Ο Μάρτιος στην αρχαιότητα

Η αντιστοιχία του Μαρτίου με το αρχαίο αττικό ημερολόγιο είναι κατά το πρώτο 15νθήμερο με τον 8ο μήνα τον Ανθεστηριώνα, κατά δε το 2ο 15νθήμερο με τον 9ο τον Ελαφηβολιώνα. Ήταν ο μήνας που γιόρταζε η Δήλος τον μουσηγέτη θεό της, ενώ γιορτάζονταν επίσης και ο Διόνυσος των Ελευθερών, μιας μικρής κωμόπολης στα σύνορα Αττικής και Βοιωτίας. Αργότερα οι πολυήμερες γιορτές των «Διονυσίων εν άστει» στην Αθήνα ξεπέρασαν σε μεγαλείο όλες τις άλλες παρόμοιες γιορτές της περιφέρειας. Με τα Διονύσια συνδέθηκαν επίσης και τα Ασκληπιεία με θυσίες προς τιμήν του Ασκληπιού, και η πρώτη εμφάνιση των δραματικών αγώνων όπου διαγωνίζονταν τρεις τραγικοί ποιητές με μία τετραλογία και πέντε κωμικοί με μια κωμωδία ο καθένας.

Ρωμαϊκή Γερουσία: Ο Κικέρων επιτίθεται στον Καταλίνα, νωπογραφία 19ου αιώνα.

Κατά το αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο το έτος άρχιζε από τον Μάρτιο συνεπώς τότε ήταν ο πρώτος μήνας του έτους κι έτσι η Πρωτοχρονιά γιορτάζονταν την 1η Μαρτίου (Καλένδες Μαρτίου). Την ημέρα εκείνη η «εσπερία δύσις» του Ταύρου (όταν δηλαδή ο αστερισμός του Ταύρου έδυε μαζί με τον Ήλιο) σήμαινε και την αρχή του νέου έτους, ενώ οι Εστιάδες Παρθένες άναβαν νέα ιερή φωτιά στον ναό της Εστίας στην αγορά της Ρώμης. Την Πρωτοχρονιά γιορτάζονταν επίσης και τα Ματρωνάλια, προς τιμή της θεάς Ήρας και μητέρας του Άρη, καθώς και τα γενέθλια του ίδιου του Άρη (λατινικά Mars) προς τιμήν του οποίου ο γιος του, ο μυθικός Ρωμύλος, έδωσε στον Μάρτιο το όνομα του πατέρα του που θεωρούνταν γενάρχης των Ρωμαίων. Για τούτο και κατά τον Πλούταρχο (Βίος Νουμά, 19) αναφέρεται πως ο Μάρτιος απεικονίζεται ως άνδρας ενδεδυμένος με δέρμα λύκαινας. Κατά τους χρόνους όμως της «ελεύθερης ρωμαϊκής πολιτείας» ο μήνας αυτός ήταν αφιερωμένος στον θεό Ερμή. Κατά την υπό του Νουμά όμως διαρρύθμιση μετακινήθηκε ως τρίτος μήνας και πρώτος ο προς τιμή του ειρηνικού θεού Ιανού. Κατ΄ άλλους η μετατόπιση αυτή έγινε μετά το 153 π.Χ. από τους υπάτους εξακολουθώντας να παραμένει ο Μάρτιος πρώτος μήνας του θρησκευτικού έτους.

Ο Μάρτιος στην Ελληνική λαογραφία

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, έργο του Αντρέι Ρουμπλιώφ

Ένα από τα πιο διαδεδομένα έθιμα, που προέρχεται από την αρχαιότητα, είναι και η τοποθέτηση από τις μανάδες την 1η Μαρτίου ενός μικρού βραχιολιού από άσπρο και κόκκινο νήμα (που ονομάζεται Μάρτης) στο χέρι των παιδιών τους για να μην τα μαυρίσει ο Ήλιος. Ο «Μάρτης» θεωρείται ότι προστάτευε τις κοπέλες από το κάψιμο του ήλιου. Τον έβγαζαν την ημέρα της Λαμπρής και το έβαζαν στο αρνί για να μην καεί κατά το ψήσιμο. Ενώ ακόμη κατάλοιπο της αρχαιότητας είναι και το έθιμο που ήθελε τις ανύπαντρες κοπέλες να βάζουν των Αγίων Θεοδώρων κόλλυβα κάτω από το προσκέφαλό τους για να τους φανερώσουν τον άντρα που θα έπαιρναν. Επίσης κατά το μήνα αυτό συνηθίζονταν παλιά και το έθιμο της χελιδώνας.
Στη δημώδη παράδοση, ο λαός μας έχει δώσει στον Μάρτιο διάφορες ονομασίες που σχετίζονται κυρίως με τις ασταθείς καιρικές συνθήκες που επικρατούν στη διάρκειά του. Γι’ αυτό είναι γνωστός ως Κλαψομάρτης, αλλά και Πεντάγνωμος: «Ο Μάρτης ο Πεντάγνωμος, πέντε φορές εχιόνισε και πάλι το μετάνιωσε πως δεν εξαναχιόνισε», και «Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης», και «Κάλιο Μάρτης στις γωνιές, παρά Μάρτης στις αυλές». Παρ' όλα αυτά ο Μάρτης θεωρείται ο καταλληλότερος μήνας για φύτεμα δένδρων και γι’ αυτό ονομάζεται και Φυτευτής, ενώ λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού ονομάζεται και Βαγγελιώτης. Τον Μάρτη πάντως ξεκινάει και η Άνοιξη, γι’ αυτό ονομάζεται και Ανοιξιάτης, ενώ χαρακτηριστική είναι και η παροιμία «από Μαρτιού καλοκαιριά, κι απ’ Αύγουστο χειμώνας». Ο Μάρτης περιλαμβάνει επίσης και το κύριο μέρος της νηστείας της μεγάλης τεσσαρακοστής: «Δεν λείπει ο Μάρτης από την Σαρακοστή», όπως χαρακτηριστικά λέγεται.
Άλλα προσωνύμια του Μάρτη στην ελληνική λαογραφία που σχετίζονται με τις παρατηρούμενες σ΄ αυτόν καιρικές μεταβολές είναι και οι εξείς:

«Φύλα ξύλα για τον Μάρτη να μη κάψεις τα παλούκια»
«Όπως ασπρίζουν τα βουνά το Μάρτη από τα χιόνια, έτσι ν΄ ασπρίσουν τα μαλλιά της νύμφης απ΄ τα χρόνια».
«Αν ρίξ' ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο ένα, χαρά σε κείνο το ζευγά πό 'χει πολλά σπαρμένα».
«Μάρτης βρέχει; Ποτέ μην πάψει» ή «Μάρτης έβρεχε κι ο θεριστής χαιρόταν»
«Κάλλιο Μάρτης καρβουνιάρης παρά Μάρτης λιοπυράρης».
«Οπόχει κόρη ακριβή τον Μάρτη ήλιος μην τη δει»
«Του Μάρτη οι αυγές με κάψανε του Μάη το μεσημέρι...».
«Τον Μάρτη στον ήλιο μη κοιμηθείς».

Εαρινή ισημερία

Παρόλο που επίσημα η άνοιξη αρχίζει το τελευταίο δεκαήμερο του Μαρτίου (με την άφιξη του Ήλιου στο εαρινό ισημερινό σημείο της τροχιάς του στις 20-21 Μαρτίου), εντούτοις ολόκληρος ο Μάρτης λογίζεται ως ανοιξιάτικος μήνας μαζί με τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Σημαντικά γεγονότα τον Μάρτιο

Ο όρκος στην Αγία Λαύρα
Πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη

Εορτές τον Μάρτιο

Στις 25 του μήνα, την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, γιορτάζεται η επέτειος εορτασμού της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ημέρα επίσημης αργίας για το Ελληνικό κράτος.
(Τα διεθνή γεγονότα στις επί μέρους ημερομηνίες)

Γεγονότα, γεννήσεις και θάνατοι κατά το μήνα Μάρτιο

399 π.Χ. - Σωκράτης, Έλληνας φιλόσοφος (θάνατος) 5/3
322 π.Χ. - Αριστοτέλης, Έλληνας φιλόσοφος (θάνατος) 7/3
303 – 4/3 - Ο Αδριανός της Νικομήδειας, πραιτοριανός φρουρός του αυτοκράτορα Γαλέριου Μαξιμιανού, τιμωρείται με μαρτυρικό θάνατο διότι ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Αργότερα θα ανακηρυχθεί σε άγιο από την Εκκλησία.
317 – 1/3 - Ο Κωνσταντίνος Α΄ ο Μέγας εισέρχεται θριαμβευτικά στη Σερδική, όπου υπογράφεται η concordia Augustorum (η συμφωνία των Αυγούστων).
519 – 28/3 - Υπογράφεται στον καθεδρικό της Κωνσταντινούπολης ο τύπος του Πάπα Ορμίσδα.
717 – 25/3 - Ο Λέων Γ' σφετερίζεται τον θρόνο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και κηρύσσεται Αυτοκράτορας, ο πρώτος της δυναστείας των Ισαύρων.
874 – 13/3 - Τα οστά του αγίου Νικηφόρου, συγγραφέα και Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, θάβονται στο Ναό των Αγίων Αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη.
919 – 25/3 - Ο αρχιναύαρχος του Βυζαντίου Ρωμανός ο Λεκαπηνός εισέρχεται με όλο το στόλο στο λιμάνι του Βουκολέοντα ακριβώς κάτω από το αυτοκρατορικό παλάτι και εμφανισθείς προ του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ΄ του Πορφυρογέννητου ορκίζεται πίστη και αφοσίωση διοριζόμενος «Μάγιστρος» και «Μέγας εταιρειάρχης».
938 - Ρωμανός Β', Αυτοκράτορας του Βυζαντίου (γέννηση) 15/3
963 - Ρωμανός Β', Αυτοκράτορας του Βυζαντίου (θάνατος) 15/3
1259 - Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος, αυτοκρατορας του Βυζαντιου (γέννηση) 25/3
1297 - Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος, αυτοκρατορας του Βυζαντιου (γέννηση) 25/3
1311 – 15/3 - Το φραγκικό Δουκάτο των Αθηνών περνά στα χέρια της μισθοφορικής Καταλανικής Εταιρείας.
1430 – 29/3 - Ο Σουλτάνος Μουράτ Β΄ μετά από τριήμερη πολιορκία καταλαμβάνει τη Θεσσαλονίκη.
1489 – 14/3 - Η βασίλισσα της Κύπρου Κατερίνα Κορνάρο πουλά το βασίλειό της στη Βενετία.
1503 – Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (γέννηση) 10/3
1582 – 1/3 - Θεσπίζεται το Γρηγοριανό ημερολόγιο από τον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ΄.
1597 - Θεοφάνης Α΄ Καρύκης, επίσκοπος Αθηνών και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (θάνατος) 26/3
1770 – 5/3 - Φάλαγγα Μανιατών ενισχυμένη και από Ρώσους στρατιώτες απελευθερώνει τον Μυστρά και άλλες πόλεις της Λακωνίας.
1798 - Γρηγόριος ΣΤ΄, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (γέννηση) 1/3
1821 - 1/3 - Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αρχίζει την πορεία του προς τη Βλαχία αφού ενώθηκε με τα τμήματα του Γεωργάκη Ολύμπιου, του Φαρμάκη και πολλών Ελλήνων εθελοντών.
1822 – 2/3 - Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταλαμβάνει την περιοχή του Γηροκομείου Πατρών, την οποία κατείχαν 12.000 του Μεχμέτ Πασά.
1821 – 3/3 - Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης συγκροτεί στην Μολδοβλαχία τον «Ιερό Λόχο», αρχικής δύναμης 100 ανδρών, με διοικητή τον Γεώργιο Καντακουζηνό.
1821 – 17/3 - Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει το λάβαρο της Επανάστασης στην Αγ. Λαύρα.
1821 – 17/3 - Υψώνεται η σημαία της Εθνεγερσίας στην Αρεόπολη της Μάνης.
1821 – 21/3 - Οι Έλληνες επαναστάτες καταλαμβάνουν τα Καλάβρυτα.
1821 – 23/3 - H Καλαμάτα απελευθερώνεται από τους Τούρκους.
1821 – 25/3 - Επίσημα παραδεγμένη ημέρα έναρξης του Αγώνα Απελευθέρωσης της Ελλάδος από την Οθωμανική αυτοκρατορία που άρχισε να εορτάζεται μετά παρέλευση 17 ετών με σχετικό διάταγμα του Βασιλέως της Ελλάδος Όθωνα το 1838.
1821 – 26/3 - Ελληνική Επανάσταση: τα Καλάβρυτα περνούν στον έλεγχο των Ελλήνων επαναστατών.
1821 – 27/3 - Ελληνική Επανάσταση: Κηρύσσεται επίσημα η έναρξη της επανάστασης στην Στερεά Ελλάδα κοντά στη Λιβαδειά, με παρόντες τους οπλαρχηγούς Αθανάσιο Διάκο και Βασίλη Μπούσγο και προκρίτους της περιοχής. Την ίδια μέρα τα Σάλωνα περνούν στον έλεγχο των Ελλήνων επαναστατών. Επίσης την μέρα αυτή μπαίνει ο Αλέξανδρος Υψηλάντης με τον στρατό του στο Βουκουρέστι.
1821 – 28/3 - Ελληνική Επανάσταση: το Γαλαξίδι και το Λιδωρίκι περνούν στον έλεγχο των ελλήνων επαναστατών.
1821 – 29/3 - Ελληνική Επανάσταση: ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης προσπαθεί να πολιορκήσει με 6.000 άνδρες την Καρύταινα, όμως στην πρώτη έξοδο των Τούρκων το στράτευμα διαλύεται. Κατόπιν εγκαταστεί μεθοδικά φρουρές σε επίκαιρα σημεία γύρω από την Τρίπολη.
1821 – 31/3 - Ελληνική Επανάσταση: η Λιβαδειά περνά στον έλεγχο των ελλήνων επαναστατών.
1822 – 31/3 - Τουρκικά στρατεύματα αποβιβάζονται στη Χίο για να καταστείλουν την επανάσταση. Οι ωμότητες που ακολούθησαν έμειναν στην ιστορία ως Καταστροφή της Χίου.
1823 – 29/3 - Συγκροτείται στο Άστρος Αρκαδίας η Β΄ Εθνική Συνέλευση με την προεδρία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, για να επικυρώσει το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα.
1827 – 3/3 - Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης αποκρούει στο Κερατσίνι του Πειραιώς επίθεση του Κιουταχή, αρχικώς 800 και την άλλη ημέρα 6.000 Τούρκων. Η μάχη αυτή υπήρξε μία από τις λαμπρότερες νίκες του.
1833 – 27/3 - Εκκλησία της Ελλάδος: Ο αρμόδιος για τα Εκκλησιαστικά του Συμβουλίου της οθωνικής Αντιβασιλείας Μάουρερ συγκροτεί κληρικολαϊκή νομοπαρασκευαστική επιτροπή υπό την προεδρία του Σπυρίδωνα Τρικούπη με σκοπό την εκπόνηση οριστικού σχεδίου διοίκησης.
1834 – 20/3 - Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Δημήτριος Πλαπούτας παραπέμπονται σε δίκη με τις κατηγορίες της συνωμοσίας και της εσχάτης προδοσίας.
1838 – 25/3 - Πρώτος επίσημος εορτασμός της «25ης Μαρτίου 1821».
1840 – 2/3 - Η Ιονική Κρατική Τράπεζα, η μετέπειτα Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα, ανοίγει το πρώτο της κατάστημα στην Κέρκυρα.
1841 - Αναστάσιος Χρηστομάνος, Έλληνας χημικός και πανεπιστημιακός καθηγητής (γέννηση) 8/3
1841 – 30/3 - Ιδρύεται η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.
1842 - Νικόλαος Γύζης, Έλληνας ζωγράφος (γέννηση) 1/3
1849 - Γεώργιος Βιζυηνός, Έλληνας ποιητής και πεζογράφος (γέννηση) 8/3
1851 - Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Έλληνας λογοτέχνης (γέννηση) 3/3
1856 – 25/3 - Εγκαινιάζεται στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ο Ναός του Ευαγγελισμού.
1863 – 30/3 - Ο Γεώργιος Α΄ χρίζεται βασιλιάς της Ελλάδας.
1864 – 29/3 - Η Αγγλία ανακοινώνει ότι παραχωρεί τα Επτάνησα στην Ελλάδα, ως προίκα στον νέο βασιλιά Γεώργιο Α΄.
1864 – 6/3 - Ο Κωνσταντίνος Κανάρης αναλαμβάνει κυβερνήτης της Ελλάδας.
1870 - Παύλος Μελάς, Έλληνας αξιωματικός πυροβολικού και πρωτεργάτης του Μακεδονικού αγώνα (γέννηση) 29/3
1872 - Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Έλληνας πεζογράφος (γέννηση) 13/3
1881 – 25/3 - Ο Βασιλεύς των Ελλήνων Γεώργιος Α΄ θέτει το θεμέλιο λίθο του Θεραπευτηρίου Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στο παραχωρηθέν από τη Μονή Ασωμάτων (σημ. Μονή Πετράκη) δωρεάν ιδιόκτητο κτήμα.
1884 - Άγγελος Σικελιανός, Έλληνας ποιητής (γέννηση) 15/3
1884 – 25/3 - Ο Βασιλεύς των Ελλήνων Γεώργιος Α΄ η Βασίλισσα Όλγα με σύσσωμη τη Βουλή τις Αρχές των Αθηνών και πλήθος κόσμου τελούν τα εγκαίνια του μεγαλύτερου Θεραπευτηρίου των Βαλκανίων του Ευαγγελισμού. Ο πρώτος ασθενής εισήχθη στις 13 Απριλίου.
1884 – 30/3 - Ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ εξαναγκάζεται σε παραίτηση επειδή αντέδρασε στις απαιτήσεις της τουρκικής κυβέρνησης να καταργηθούν τα προνόμια που είχαν παραχωρηθεί στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
1886 - Αθηναγόρας, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (γέννηση) 25/3
1896 - Δημήτρης Μητρόπουλος, Έλληνας διευθυντής ορχήστρας, συνθέτης και πιανίστας (γέννηση) 1/3
1896 - Χαρίλαος Τρικούπης, Έλληνας πολιτικός (θάνατος) 30/3
1896 – 25/3 (παλαιό ημερολόγιο) - Πραγματοποιείται στο Παναθηναϊκό Στάδιο η πρώτη σύγχρονη Ολυμπιάδα. Την ιδέα αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων είχε πρώτος ο Γάλλος βαρώνος Πιέρ ντε Κουμπερτέν.
1896 – 30/3 - 1η Ολυμπιάδα της Αθήνας: Ο Αντώνιος Πέπανος ανακηρύσσεται πρώτος στην κολύμβηση 500 μέτρων.
1900 - Γιώργος Σεφέρης, Έλληνας νομπελίστας συγγραφέας, ποιητής και διπλωμάτης (γέννηση) 13/3
1900 - Ελένη Μπούκουρα-Αλταμούρα, Ελληνίδα ζωγράφος του 19ου αιώνα (θάνατος) 19/3
1900 – 16/3 - Ο Άρθουρ Έβανς ξεκινά την ανασκαφή στα ερείπια της Κνωσού στην Κρήτη.
1903 - Νίκος Ζαχαριάδης, Έλληνας πολιτικός και επιζών του Νταχάου (γέννηση) 27/3
1904 - Νίκος Σκαλκώτας, συνθέτης κλασικής μουσικής (γέννηση) 8/3
1904 - Ξενοφών Ζολώτας, Ελληνικός οικονομολόγος και ακαδημαϊκός (γέννηση) 26/3
1905 – 15/3 - Οι επαναστάτες στην Κρήτη κηρύσσουν την ένωση με την Ελλάδα.
1905 – 25/3 - Mία ομάδα 18 νέων κάτω από την καθοδήγηση του Δημητρίου Αναστασιάδη, γυμνασιάρχη του Βεντοκλείου Γυμνασίου, ιδρύει μυστικά τον Γυμναστικό Σύλλογο Διαγόρα της Ρόδου, που βρίσκεται υπό οθωμανική κατοχή.
1907 - Κωνσταντίνος Καραμανλής, πολιτικός (γέννηση) 8/3
1907 - Γεννιέται ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, πολλές φορές πρωθυπουργός από το 1955. Διετέλεσε και Πρόεδρος της Δημοκρατίας τις πενταετίες 1980 - 1985 και 1990 - 1995.
1910 – 6/3 - Με προτροπή των μεγαλοτσιφλικάδων, ο στρατός ανοίγει πυρ και σκοτώνει στο χωριό Κιλελέρ δύο αγρότες έπειτα από επεισόδια με τους σιδηροδρομικούς. Άλλοι δυο νεκροί στο χωριό Τσουλάρ μετατρέπουν σε φονική μάχη το συλλαλητήριο, που οργανωνόταν την ίδια μέρα στη Λάρισα.
1911 – 25/3 - Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Καλλιτεχνών οργανώνει με επιτυχία την πρώτη πανελλήνια έκθεση στο Ζάππειο.
1911 - Γιορτάζεται για πρώτη φορά η παγκόσμια ημέρα της γυναίκας.
1913 - Γεώργιος Α΄, βασιλιάς της Ελλάδας (θάνατος) 18/3
1913 - Λάμπρος Κωνσταντάρας, Έλληνας ηθοποιός (γέννηση) 13/3
1913 – 2/3 - Απελευθέρωση της Σάμου από τον ελληνικό στρατό.
1913 – 26/3 - Βουλγαρικές δυνάμεις καταλαμβάνουν την Αδριανούπολη.
1913 – 5/3 - Ο ελληνικός στρατός προελαύνοντας απελευθερώνει το Τεπελένι.
1913 - Η Βόρεια Ήπειρος γίνεται ελληνική, μετά την υποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων και την κατάληψη των Ιωαννίνων από τον ελληνικό στρατό.
1913 - Ο Κωνσταντίνος ορκίζεται βασιλιάς των Ελλήνων. Διαδέχεται τον δολοφονημένο Γεώργιο Α΄.
1914 – 25/3 - Ιδρύεται ο Άρης Θεσσαλονίκης από ομάδα παραγόντων που είχαν αποχωρήσει από τον Ηρακλή.
1917 - Κωνσταντίνος Ανδρέου, Έλληνας ζωγράφος και γλύπτης (γέννηση) 24/3
1917 - Σπύρος Σαμάρας ή Σαμάρης, Έλληνας μουσικοσυνθέτης (θάνατος) 25/3
1919 – 22/3 - Ιδρύεται το Λιμενικό Σώμα.
1921 - Δημήτρης Χορν, Έλληνας ηθοποιός (γέννηση) 9/3
1921 - Μανώλης Χιώτης, Έλληνας συνθέτης του λαϊκού ρεπερτορίου (γέννηση) 21/3
1921 – 16/3 - Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει το Αφιόν Καραχισάρ.
1921 – 7/3 - Με διάγγελμα του βασιλιά Κωνσταντίνου αρχίζει η Μικρασιατική Εκστρατεία. Ενόψει της γενικής επίθεσης των ελληνικών δυνάμεων ο αρχηγός της στρατιάς της Μικράς Ασίας, αντιστράτηγος Παπούλας, δηλώνει ότι «ο στρατός μας καλείται να φέρει εις πέρας το βαρύν έργον αυτού. Ουδεμία μου απομένει αμφιβολία περί της νίκης».
1922 - Κορνήλιος Καστοριάδης, φιλόσοφος (γέννηση) 11/3
1922 - Αρχίζει στο Παρίσι Διάσκεψη για τα Ελληνοτουρκικά των υπουργών Εξωτερικών Αγγλίας, Γαλλίας και Ιταλίας.
1923 – 1/3 - Καθιερώνεται στην Ελλάδα το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Η 16η Φεβρουαρίου 1923 ονομάζεται 1η Μαρτίου.
1923 - Η Άγκυρα απορρίπτει το σχέδιο ειρήνης των Συμμάχων. Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν.
1924 - Ρένος Αποστολίδης, Έλληνας φιλόλογος και λογοτέχνης (γέννηση) 2/3
1924 – 25/3 - Η Ελλάδα ανακηρύσσει την Α΄ Ελληνική Αβασίλευτη Δημοκρατία.
1924 - Δέκα μέρες μετά την υπερψήφισή της από την ελληνική Βουλή, παραιτείται η Κυβέρνηση Καφαντάρη.
1925 - Μανώλης Αναγνωστάκης, Έλληνας ποιητής (γέννηση) 10/3
1925 – 10/3 - Ιδρύεται ο Ολυμπιακός, όταν τα μέλη του Πειραϊκού Ποδοσφαιρικού Ομίλου και του Ομίλου Φιλάθλων Πειραιώς αποφασίζουν σε μία ιστορική συνέλευση τη διάλυση των σωματείων και την ίδρυση νέου.
1926 - Κώστας Βίρβος, Έλληνας συνθέτης και στιχουργός (γέννηση) 29/3
1926 – 15/3 - Ο δικτάτορας Θεόδωρος Πάγκαλος εκλέγεται Πρόεδρος της Ελλάδος, άνευ αντιπάλου.
1927 - Ιωάννης Ρωμανίδης, ένας από τους μεγαλύτερους Ορθόδοξους θεολόγους του 20ού αιώνα (γέννηση) 2/3
1930 – 28/3 - Η Κωνσταντινούπολη και η Άγκυρα αλλάζουν το όνομα τους σε Ισταμπούλ και Άνκαρα.
1932 – 25/3 - Γίνονται από την κυβέρνηση Μιχαλακοπούλου τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη, στην πλατεία μπροστά στα παλιά Ανάκτορα της σημερινής Βουλής.
1933 – 7/3 - Στο κενό πέφτει το κίνημα του Νικολάου Πλαστήρα, που έχει ως στόχο να προλάβει το σχηματισμό κυβέρνησης από τον Τσαλδάρη.
1934 - Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, Έλληνας λαϊκός ζωγράφος (θάνατος) 22/3
1934 – 17/3 - Εγκαινιάζεται η Πάντειος Σχολή στη λεωφόρο Συγγρού.
1936 - Ελευθέριος Βενιζέλος, Πρωθυπουργός της Ελλάδας (θάνατος) 18/3
1938 - Ανδρέας Μιχαλακόπουλος, Έλληνας πρωθυπουργός (θάνατος) 7/3
1938 – 18/3 - Φτάνει στον Πειραιά από τη Μασσαλία η καρδιά του βαρόνου ντε Κουμπερτέν, του αναβιωτή των Ολυμπιακών Αγώνων, για να ταφεί σύμφωνα με την επιθυμία του, στην Αρχαία Ολυμπία.
1938 – 25/3 - Εγκαινιάζεται στην Αθήνα από τον βασιλιά Γεώργιο Β΄ το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ). Είναι ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός της Ελλάδας.
1938 – 25/3 - Η πιο βαριά ήττα της Εθνικής Ελλάδας από την Ουγγαρία με 11-1 στη Βουδαπέστη για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1939 - Γιάννης Μαρκόπουλος, Έλληνας συνθέτης (γέννηση) 18/3
1940 - Σπύρος Λούης, Έλληνας μαραθωνοδρόμος (θάνατος) 26/3
1940 – 16/3 - Η Ελλάδα αποκτά Αστικό Κώδικα.
1940 – 24/3 - Καταγράφεται αυθεντική μαρτυρία εμφάνισης σέλαος πάνω από την Αθήνα, όταν πολλοί Αθηναίοι υποστηρίζουν μεταξύ άλλων πως «θεϊκά πέπλα» σκέπουν την Αθήνα. (δείτε σχετικό άρθρο).
1941 – 25/3 - Ο Πρωθυπουργός της Νοτιοσλαβίας Ζβέτκοβιτς και ο υπουργός των Εξωτερικών Μάρκοβιτς υπογράφουν στη Βιέννη τη προσχώρηση της χώρας τους στον Άξονα. Οι ελπίδες των Ελλήνων κράτησης του μετώπου αρχίζουν να κλονίζονται.
1941 – 7/3 - Ιταλικά πλωτά νοσοκομεία μεταφέρουν Ιταλούς τραυματίες από την Αλβανία στην Ιταλία. Το ελληνικό υποβρύχιο «Νηρεύς» βυθίζει ιταλικό μεταγωγικό στην Αδριατική.
1943 - Βαγγέλης Παπαθανασίου, Έλληνας μουσικός (γέννηση) 29/3
1943 – 15/3 - Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη ο πρώτος συρμός με Έλληνες Εβραίους με προορισμό το Άουσβιτς.
1944 – 10/3 - Ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ΕΑΜ στη Βίνιανη της Ευρυτανίας η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης γνωστή και ως Κυβέρνηση του Βουνού.
1944 – 14/3 - Συγκαλείται το Εθνικό Συμβούλιο στους Κορυσχάδες Ευρυτανίας με τη συμμετοχή εκπροσώπων από όλα τα πολιτικά κόμματα. Επανασύσταση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας.
1945 - Αρλέτα, Ελληνίδα τραγουδίστρια (γέννηση) 3/3
1945 – 15/3 - Απελευθερώνονται τα Δωδεκάνησα και ζητούν να ενωθούν με την Ελλάδα.
1945 – 7/3 - Στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός Πλαστήρας δεν δέχεται τη συμμετοχή του ΕΑΜ στην Κυβέρνηση. Την ίδια στάση τηρεί και ο αντιβασιλέας.
1946 - Παντελής Καρασεβδάς, Έλληνας ολυμπιονίκης (θάνατος) 14/3
1946 – 25/3 - Εγκαινιάζεται ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Θεσσαλονίκης με πομπό φορητό πάνω σε αυτοκίνητο. Μετά από λίγο καιρό διακόπτει τη λειτουργία του για να εγκατασταθεί μόνιμα το Μάρτιο του 1947.
1946 – 31/3 - Επίθεση ανταρτών κομμουνιστών στο Σταθμό Χωροφυλακής Λιτόχωρου με συνέπεια να σκοτωθούν 9 χωροφύλακες και 2 στρατιώτες. - Πρώτες μεταπολεμικές εκλογές - Ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης ανακηρύσσεται αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος.
1947 – 19/3 - Πρώτη εκτός έδρας νίκη της Εθνικής Ελλάδος στο μπάσκετ, στον αγώνα Τουρκία - Ελλάδα (30-34).
1947 – 31/3 - Η Στρατιωτική Διοίκηση Δωδεκανήσων παραδίδεται από τους Βρετανούς στον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη. Αρχίζει η μεταβατική περίοδος ενσωμάτωσης στην Ελλάδα.
1948 – 25/3 - Εγκαινιάζεται από τον Βασιλέα των Ελλήνων Παύλο ο πομπός βραχέων κυμάτων που εγκαταστάθηκε στα Ν. Λιόσια.
1948 – 7/3 - Τα Δωδεκάνησα ενσωματώνονται επισήμως στην Ελλάδα.
1951 - Ιωάννης Παρασκευόπουλος, Έλληνας αστρονόμος με καριέρα στην Νότια Αφρική. Ένας κρατήρας στη Σελήνη φέρει το όνομά του (Paraskevopoulos crater). (θάνατος) 15/3
1952 - Βάσος Στεφανόπουλος Έλληνας Υπουργός άνευ Χαρτοφυλακίου με αρμοδιότητες υφυπουργού Οικονομικών (θάνατος) 26/3
1952 - Νίκος Μπελογιάννης, Έλληνας κομμουνιστής πολιτικός γνωστός και ως «ο άνθρωπος με το γαρίφαλο» εκτελείται μαζί με τρεις ακόμα συντρόφου του στο Γουδί (θάνατος) 30/3
1953 - Άγγελος Αναστασιάδης, Έλληνας παλιός ποδοσφαιριστής και προπονητής, ομοσπονδιακός προπονητής Κύπρου από το 2004. (γέννηση) 8/3
1954 - Έλλη Στάη, Ελληνίδα δημοσιογράφος (γέννηση) 25/3
1954 - Λιάνα Κανέλλη, Ελληνίδα δημοσιογράφος και πολιτικός (γέννηση) 20/3
1955 – 25/3 - Γερμανός αρχαιολόγος ανακαλύπτει στην Ολυμπία το καλούπι που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του τεράστιου αγάλματος του Ολυμπίου Διός.
1956 9/3 - Εξορίζεται στις Σεϋχέλες ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄
1957 - Δωρόθεος, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος (θάνατος) 29/3
1957 - Γρηγόρης Αυξεντίου, Κύπριος αγωνιστής της ΕΟΚΑ. (θάνατος) 3/3
1957 - Ευαγόρας Παλληκαρίδης, Κύπριος αγωνιστής (θάνατος) 14/3
1957 – 14/3 - Στην Κύπρο εκτελείται δια απαγχονισμού από τους Άγγλους ο μαθητής Γυμνασίου Ευαγόρας Παλληκαρίδης.
1957 – 25/3 - Ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (Ε.Ο.Κ.), η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ε.Ε. αριθμεί σήμερα 27 μέλη.
1957 – 3/3 - Ηρωικός θάνατος του Γρηγόρη Αυξεντίου, ο οποίος, αρνούμενος μέχρι τέλους να παραδοθεί στους Άγγλους, πολέμησε επί ώρες μόνος κατά ισχυρής αγγλικής δυνάμης.
1958 - Δημήτρης Κουφοντίνας, Μέλος της οργάνωσης 17 Νοέμβρη (γέννηση) 19/3
1959 – 1/3 - Ο Μακάριος επιστρέφει στην Κύπρο, όπου τον υποδέχονται με ενθουσιασμό.
1959 – 16/3 - Φτάνουν στη Ρόδο οι 14 απελευθερωθέντες από τους Άγγλους αγωνιστές της ΕΟΚΑ.
1960 - Βασίλειος (Λαλάκης) Ρούφος, Έλληνας πολιτικός (θάνατος) 26/3
1960 - Μαρίνα Σίρτης, Ελληνοαμερικανίδα ηθοποιός (γέννηση) 29/3
1960 - Χάρης Ρώμας, Έλληνας ηθοποιός και σεναριογράφος (γέννηση) 23/3
1960 – 7/3 - Τερματίζονται στη Βουλή, εν μέσω σοβαρών επεισοδίων και θλιβερών συγκρούσεων, οι συζητήσεις πάνω στην πρόταση μομφής που υποβάλλει η ΕΔΑ.
1962 - Μανώλης Καλομοίρης, Έλληνας μουσικός και συνθέτης (θάνατος) 11/3
1962 – 15/3 - Γράφεται στην ελληνική Βουλή ο επίλογος του νέου θορύβου, που προκλήθηκε από το κυβερνητικό νομοσχέδιο για την προικοδότηση της πριγκίπισσας Σοφίας, που θα παντρευόταν το Χουάν Κάρλος της Ισπανίας. Παρά τις διαφωνίες κομμάτων, το νομοσχέδιο ψηφίζεται.
1963 - Γιώτης Τσαλουχίδης, ποδοσφαιριστής (γέννηση) 30/3
1964 - Βασιλιάς Παύλος Α΄ της Ελλάδας (θάνατος) 6/3
1965 - Βούλα Πατουλίδου, πρώτη Ελληνίδα ολυμπιονίκης (γέννηση) 29/3
1967 - Γιώργος Μπάτης, Έλληνας ρεμπέτης (θάνατος) 10/3
1967 - Μιχάλης Μπλέτσας, Έλληνας επιστήμονας της πληροφορικής και εφευρέτης (γέννηση) 19/3
1967 - Χρήστος Καρούζος, Έλληνας αρχαιολόγος και ακαδημαϊκός (θάνατος) 30/3
1969 – 13/3 - Στην Ελλάδα αναθεωρούνται οι αποφάσεις των έκτακτων στρατοδικείων από την 21η Απριλίου και μετά.
1969 – 7/3 - Αποφασίζεται η ίδρυση Πολεμικού Μουσείου στην Αθήνα.
1969 - Υποεπιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης έρχεται στην Ελλάδα για να εξετάσει τις κατηγορίες των σκανδιναβικών κρατών για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα.
1970 - Βασίλης Αυλωνίτης, Έλληνας ηθοποιός (θάνατος) 10/3
1970 - Μανώλης Χιώτης, Έλληνας συνθέτης του λαϊκού ρεπερτορίου (θάνατος) 21/3
1970 - Σημειώνεται αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα κατά του Κύπριου Προέδρου αρχιεπισκόπου Μακαρίου, καθώς απογειώνεται με ελικόπτερο από το Μέγαρο της Αρχιεπισκοπής για να μεταβεί στη Μονή Μαχαιρά, για το ετήσιο μνημόσυνο του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου.
1972 – 25/3 - Στο Εδιμβούργο, το Λουξεμβούργο κερδίζει τον 17ο διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον, με την Βίκυ Λέανδρος να τραγουδάει Après toi.
1972 – 26/3 - Φρανκφούρτη: Η χειροτονία του Αυγουστίνου σε επίσκοπο αποτελεί την πρώτη χειροτονία Έλληνα ορθόδοξου Επισκόπου στη Γερμανία.
1975 - Αριστοτέλης Ωνάσης, μεγιστάνας (θάνατος) 15/3
1975 - Πέγκυ Ζήνα, τραγουδίστρια (γέννηση) 8/3
1976 - Κώστας Πάσσαρης, Έλληνας κακοποιός (γέννηση) 9/3
1976 - Παναγιώτης Μπαχράμης, Έλληνας ποδοσφαιριστής (γέννηση) 12/3
1976 – 13/3 - Η Ευρώπη «δημιουργεί» το πρώτο (λογιστικό) νόμισμά της. Ονομάζεται ECU (Ευρωπαϊκή Νομισματική Μονάδα), δεν κυκλοφορεί στη φυσική του μορφή, αλλά αποτελεί τον πρόδρομο του Ευρώ.
1977 - Ιωάννης Μελισσανίδης, Έλληνας αθλητής της ενόργανης γυμναστικής (γέννηση) 27/3
1978 - Σοφία Βέμπο, κορυφαία Ελληνίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός (θάνατος) 11/3
1978 – 10/3 - Απαγορεύονται στην Ελλάδα οι διαφημίσεις τσιγάρων από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο.
1978 – 13/3 - Καθιερώνεται επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή η 35ετία για όλους τους εργαζόμενους, με πλήρη σύνταξη στα 58 χρόνια.
1979 - Περικλής Ιακωβάκης, Έλληνας αθλητής του στίβου (γέννηση) 24/3
1979 - Χρήστος Πατσατζόγλου, Έλληνας ποδοσφαιριστής (γέννηση) 19/3
1979 - Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευάγγελος Αβέρωφ κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι είναι «κόμμα ταξικό, με μαρξιστικές αρχές και τελική επιδίωξη τον μονοκομματικό δημόσιο βίο».
1980 - Αλέκος Λειβαδίτης, Έλληνας ηθοποιός (θάνατος) 23/3
1980 - Στέλλα Πιλάτου, Ελληνίδα αθλήτρια (γέννηση) 28/3
1981 - Χαράλαμπος Ταϊγανίδης, Έλληνας παραολυμπιονίκης (2008) στην κολύμβηση (γέννηση) 11/3
1981 – 6/3 - Συνεχίζονται οι σεισμικές δονήσεις στην Κόρινθο, όπου ήδη έχουν χαρακτηριστεί ακατοίκητα 3.742 σπίτια.
1982 – 22/3 - Ψηφίζεται από την Βουλή των Ελλήνων νομοσχέδιο για τον πολιτικό γάμο.
1983 - Βλάσης Μάρας, Έλληνας αθλητής (γέννηση) 31/3
1983 – 25/3 - Στο Ολυμπιακό Στάδιο διεξάγεται ο τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών και το Αμβούργο κερδίζει τη Γιουβέντους με 1-0 με γκολ-φάουλ του Μάγκατ στα πρώτα λεπτά.
1983 – 25/3 - Φτάνει στην Ελλάδα, έπειτα από 34 χρόνια αυτοεξορίας, ο ηγέτης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Μάρκος Βαφειάδης.
1984 - Κώστας Βασιλειάδης, Έλληνας μπασκετμπολίστας (γέννηση) 15/3
1984 - Κώστας Ρούκουνας (Σαμιωτάκης), ρεμπέτης (θάνατος) 12/3
1985 - Παναγιώτης Χαρανής, Έλληνας συγγραφέας (θάνατος) 23/3
1985 – 16/3 - Ο Γιάννης Κούρος διανύει 200 χλμ. σε 15:11.10 στο Montauban της Γαλλίας με ρεκόρ για το βιβλίο Γκίνες.
1986 - Ιωάννης Παπαδάκης-Στάικος, Έλληνας Πολιτικός, Βουλευτής από το 1923 έως το 1967, 4 φορές Υπουργός (θάνατος) 30/3
1986 - Ρωμανός Αλυφαντής, πρωταθλητής της κολύμβησης (γέννηση) 21/3
1988 - Κώστας Μήτρογλου, Έλληνας ποδοσφαιριστής (γέννηση) 12/3
1988 - Νικόλας Άσιμος, Έλληνας στιχουργός, συνθέτης και τραγουδιστής του ελληνικού ροκ (θάνατος) 17/3
1989 – 12/3 - Η καθηγήτρια της βυζαντινολογίας, Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ διορίζεται πρόεδρος του πολιτιστικού κέντρου Πομπιντού στο Παρίσι.
1989 – 14/3 - Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου διαγράφει τρεις βουλευτές, τον Αντώνη Τρίτση, τον Γεώργιο-Αλέξανδρο Μαγκάκη και τη Ρούλα Κακλαμανάκη επειδή απουσίαζαν από την ψηφοφορία εμπιστοσύνης για την κυβέρνηση.
1989 - Προφυλακίζεται για το σκάνδαλο Κοσκωτά ο γενικός διευθυντής των ΕΛΤΑ, Παναγιώτης Βουρνάς.
1990 – 7/3 - Ο Βρετανός Λίντφορντ Κρίστι κάνει πανευρωπαϊκό ρεκόρ στα 60 μέτρα με 6:51 στο 4ο Διεθνές Μίτινγκ Κλειστού Στίβου «ΑΘΗΝΑ» στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.
1991 - Κωνσταντίνος Χειλάς, Έλληνας σκηνοθέτης και ηθοποιός (γέννηση) 18/3
1991 – 31/3 - Η οργάνωση 17 Νοέμβρη πραγματοποιεί επίθεση με αντιαρματική ρουκέτα στο ξενοδοχείο Πεντελικόν στην Κηφισιά.
1991 – 7/3 - Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο κρίνει αναγκαία τη μεταφορά σε άλλη θέση της βυζαντινής εκκλησίας των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων στην Κηφισιά, λόγω διαπλάτυνσης της λεωφόρου Κηφισίας.
1992 - Γιώργος Ζαμπέτας, Έλληνας συνθέτης του λαϊκού ρεπερτορίου (θάνατος) 10/3
1992 - Θάνος Κωτσόπουλος, Έλληνας ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης (θάνατος) 18/3
1992 - Μανόλης Ανδρόνικος, Έλληνας Αρχαιολόγος (θάνατος) 30/3
1992 – 16/3 - Ο ανθρωπολόγος Άρης Πουλιανός, ο οποίος ανακάλυψε τον Αρχάνθρωπο των Πετραλώνων στη Χαλκιδική, υποστηρίζει ότι ο πρώτος Homo Sapiens ξεκίνησε πριν από 700.000 χρόνια από τη βόρεια Ελλάδα.
1993 - Ελένη Χαλκούση, Ελληνίδα ηθοποιός, χρονογράφος και μεταφράστρια θεατρικών έργων (θάνατος) 28/3
1993 – 15/3 - H κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αποστέλει κλιμάκιο των ΜΑΤ με σκοπό την κατάρριψη των κεραιών του τηλεοπτικού σταθμού "Κανάλι 40" από τον Υμηττό.
1993 – 16/3 - Ο Άρης κατακτά το Ευρωπαϊκό Κύπελλο κερδίζοντας στο Τορίνο την Εφές Πίλσεν με 50 - 48. Είναι ο πρώτος ευρωπαϊκός τίτλος της ομάδας της Θεσσαλονίκης.
1993 – 29/3 - Αρχίζει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Αθήνας η δίκη του Γιώργου Κοσκωτά και 26 ακόμα ατόμων. Η υπόθεση αφορά στην υπεξαίρεση 32 δισεκατομμυρίων δραχμών από την Τράπεζα Κρήτης και την εισροή 12,1 δισεκατομμυρίων δραχμών από αυτά στην εκδοτική εταιρία «Γραμμή».
1993 – 29/3 - Ο Γεώργιος Ράλλης παραιτείται από βουλευτής και αποσύρεται οριστικά από την πολιτική.
1994 - Μελίνα Μερκούρη, Ελληνίδα ηθοποιός και πολιτικός (θάνατος) 6/3
1994 – 16/3 - Η Ελλάδα ασκεί βέτο στην προσπάθεια επέκτασης του προγράμματος PHARE της Ε.Ε στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.
1994 – 16/3 - Νέος υπουργός Πολιτισμού στη θέση της Μελίνας Μερκούρη ορκίζεται ο μουσικοσυνθέτης Θάνος Μικρούτσικος.
1994 – 16/3 - Ο Π.Α.Ο.Κ. κατακτά το Κύπελλο Κόρατς νικώντας στο Μιλάνο τη Στεφανέλ με 100-91.
1994 – 7/3 - Πεθαίνει από οξύ πνευμονικό οίδημα ο αθλητικογράφος και συγγραφέας Χρήστος Μότσιας. Προσωπικός φίλος του Βασίλη Γκούμα, έχει εκδώσει τη βιογραφία του με τίτλο «25 χρόνια δράσης».
1994 - Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτίνει φόρο τιμής στη Μελίνα Μερκούρη τηρώντας ενός λεπτού σιγή.
1995 - Έλενα Ζαννέτου (γέννηση) 18/3
1995 - Κωνσταντίνος Γρηγορίου, Κύπριος Καλαθοσφαιριστής (γέννηση) 27/3
1995 – 15/3 - Η οργάνωση 17 Νοέμβρη πραγματοποιεί επίθεση με αντιαρματική ρουκέτα εναντίον των εγκαταστάσεων του τηλεοπτικού σταθμού Mega Channel στην Παιανία.
1995 – 7/3 - Η Ελλάδα αναδεικνύεται ως το δέκατο πλήρες μέλος της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).
1995 – 9/3 - Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοινώνει την παραίτησή του από το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, 57 μέρες πριν από τη λήξη της θητείας του, συνεπής προς τη δήλωσή του για επιτάχυνση των διαδικασιών εκλογής του διαδόχου του.
1995 - Νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται ο Κωστής Στεφανόπουλος, στην τρίτη ψηφοφορία, που διεξάγεται στη Βουλή.
1996 - Οδυσσέας Ελύτης, Έλληνας ποιητής (θάνατος) 18/3
1996 – 10/3 - Ο Ολυμπιακός, στα 71α γενέθλιά του, ανακηρύσσεται Κυπελλούχος Ευρώπης στην πετοσφαίριση (βόλεϋ) κερδίζοντας στον Πειραιά την Μπάγερν Bούπερταλ με 3-2.
1996 – 13/3 - Την αποφυλάκιση των χουντικών ζητά στη Βουλή ο επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.
1996 – 16/3 - Με το βραβείο «Αργυρή ταινία» βραβεύεται στην Ιταλία ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ως καλύτερος Ευρωπαίος σκηνοθέτης.
1996 – 25/3 - Το ελληνικό συγκρότημα «Echo Tattoo» κερδίζει το α΄ βραβείο στο Φεστιβάλ ροκ τραγουδιού στην Κοπεγχάγη.
1996 - Στην Αθήνα, χιλιάδες Ελληνίδες και Ελληνοκύπριες διαδηλώνουν έξω από την τουρκική πρεσβεία, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, διαμαρτυρόμενες για τις γυναίκες, που βιάσθηκαν και βασανίσθηκαν στην Κύπρο κατά την τουρκική εισβολή.
1997 - Νίκος Ζακόπουλος, Έλληνας λογοτέχνης και γιατρός (θάνατος) 25/3
1997 – 7/3 - Αρχίζει στο Παρίσι το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου που διαρκεί τρεις ημέρες και αποτελεί την πρώτη μεγάλη διοργάνωση της IAAF με χρηματικά έπαθλα. Ο Χάρης Παπαδιάς κερδίζει χρυσό στα 60μ με 6.50, η Κατερίνα Κόφφα καταρρίπτει τρεις φορές το πανελλήνιο ρεκόρ των 200μ και κατακτά το χρυσό με 22.76, ενώ ο Λάμπρος Παπακώστας με 2.32 στο ύψος παίρνει το αργυρό μετάλλιο.
1997 – 7/3 - Η διαθήκη της Σοφίας Μινέικο, μητέρας του Ανδρέα Παπανδρέου, σύμφωνα με την οποία μοναδικοί κληρονόμοι της βίλας στο Παλαιό Ψυχικό ήταν τα τέσσερα εγγόνια της, δημοσιεύεται στο Πρωτοδικείο Αθηνών.
1998 - Στράτος Ατταλίδης, Έλληνας λαϊκός μουσικοσυνθέτης (θάνατος) 26/3
2001 – 18/3 - Γενική απογραφή πληθυσμού Ελλάδας. Εγκαινιάζονται τα τέσσερα πρώτα τμήματα της Αττικής Οδού, που θα συνδέει το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» με την Ελευσίνα.
2002 – 3/3 - Σταματάει η χρήση της δραχμής μετά από μια περίοδο 2 μηνών από την ημέρα που ξεκίνησε η χρήση του ευρώ.
2002 - Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της αθλητικής εφημερίδας Goalnews με επικεφαλής τον δημιουργό του Sportime Χάρη Ξύδη. Ήδη ένα χρόνο μετά η κυκλοφορία της εφημερίδας σταθεροποιείται στα 20.000 φύλλα.
2004 - Ελευθερία Βιδάκη, Ελληνίδα ηθοποιός (θάνατος) 30/3
2004 - Ρένος Αποστολίδης, Έλληνας λογοτέχνης (θάνατος) 10/3
2004 – 19/3 - Η Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα γίνεται πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Είναι η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει αυτό το αξίωμα.
2004 – 25/3 - «Η φλόγα μας ενώνει τον κόσμο». Με το σύνθημα αυτό πραγματοποιείται στην Αρχαία Ολυμπία η αφή της ολυμπιακής φλόγας, η οποία θα ταξιδέψει για πρώτη φορά στις πέντε ηπείρους πριν επιστρέψει τον Ιούλιο επί ελληνικού εδάφους. Συνολικά, το ολυμπιακό φως ταξίδεψε επί 78 ημέρες, μεταλαμπαδεύτηκε σε 27 διαφορετικές χώρες του κόσμου, από 11.300 λαμπαδηδρόμους, και θα συνοδεύεται από 2.160 συνοδούς λαμπαδηδρόμων. Μεγάλες δόξες του διεθνούς αθλητισμού αλλά και μερικοί από τους κορυφαίους Έλληνες αθλητές και αθλήτριες έλαβαν μέρος στη μεγαλύτερη Λαμπαδηδρομία όλων των εποχών.
2004 – 25/3 - Αρχίζουν οι ιστορικές συνομιλίες για το Κυπριακό, στην Λουκέρνη της Ελβετίας.
2004 – 6/3 - Η Ελληνίδα πρωταθλήτρια Χρυσοπηγή Δεβετζή με άλμα στα 14,73 μέτρα κατακτά το χάλκινο μετάλλιο στο τριπλούν γυναικών στο 10ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου, στη Βουδαπέστη
2004 – 7/3 - Περίπου 7,6 εκατομμύρια Έλληνες ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες για να εκλέξουν τη νέα Κυβέρνηση της χώρας. Μετά από μία ομαλή προεκλογική περίοδο, που σημαδεύτηκε από την αλλαγή φρουράς στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, νικητής των εκλογών αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία με 45,36%. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί με 40,55%, το ΚΚΕ με 5,90% και ο ΣΥΝ με 3,26%.
2005 - Μίλτος Σαχτούρης, Έλληνας ποιητής (θάνατος) 29/3
2005 - Σταύρος Κουγιουμτζής Μουσικοσυνθέτης (θάνατος) 12/3
2005 - Χρύσανθος Θεοδωρίδης, Πόντιος βάρδος (θάνατος) 30/3
2005 – 12/3 - Ο Κάρολος Παπούλιας αναλαμβάνει Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας
2005 – 28/3 - Κυκλοφορεί άλμπουμ του συγκροτήματος Ρόδες με τίτλο «Στη γιορτή της φαντασίας».
2006 - Γεώργιος Ράλλης, σε ηλικία 87 χρόνων, πρωθυπουργός της Ελλάδας (θάνατος) 15/3
2006 - Επαμεινώνδας Γονατάς, Έλληνας λογοτέχνης (θάνατος) 25/3
2006 – 20/3 - Η Ε.Ρ.Τ. θέτει σε λειτουργία ελεύθερο πρόγραμμα ψηφιακής τηλεόρασης με τον τίτλο Ε.Ρ.Τ. Ψηφιακή. Στο πλαίσιο της ψηφιακής αυτής τηλεόρασης εκπέμπουν τα κανάλια σπορ+, πρίσμα+ και σινέ+.
2007 – 17/3 - Η Ελλάδα, η Ρωσία και η Βουλγαρία δια των αντίστοιχων υπουργών οικονομίας υπογράφουν την τελική συμφωνία κατασκευής στην Αθήνα του αγωγού πετρελαίου Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη.
2007 - Γρηγόρης Φαράκος, πρώην γενικός γραμματέας του ΚΚΕ (θάνατος) 23/3
2007 - Μπάμπης Μπακάλης, Έλληνας συνθέτης και στιχουργός (θάνατος) 26/3
2007 - Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Έλληνας ηθοποιός (θάνατος) 28/3
2008 - Έλενα Ναθαναήλ, Ελληνίδα ηθοποιός (θάνατος) 4/3
2008 - Ζυλ Ντασέν, Αμερικάνος σκηνοθέτης (θάνατος) 31/3

Πηγές

Σιμόπουλος, Διονύσης Π. Οι Μήνες Μάρτιος και Απρίλιος, Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 463 (28 Φεβρουαρίου 2009)
Συλλογικό (Επιμέλεια: Κωστής Γιούργος), Αφιέρωμα: Μάρτιος, ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ Καθημερινής, 4 Μαρτίου 2001

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:

Μάρτιος

Κατηγορίες:

Σελίδες

Συνολικές προβολές σελίδας

Πέμπτη 1 Μαΐου 2014

Μάιος

Πίνακας περιεχομένων

Ο Μάιος στην ιστορία

Ο Μάιος στην Ελληνική λαογραφία

Άλλα στοιχεία

Σημαντικά γεγονότα

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Τρίτη 1 Απριλίου 2014

Απρίλιος

Πίνακας περιεχομένων

Ο Απρίλιος στην αρχαιότητα

Ο Απρίλιος στην Ελληνική λαογραφία

Πρωταπριλιά

Ο Απρίλιος και το Πάσχα

Σημαντικά γεγονότα τον Απρίλιο

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Σάββατο 1 Μαρτίου 2014

Μάρτιος

Πίνακας περιεχομένων

Ο Μάρτιος στην αρχαιότητα

Ο Μάρτιος στην Ελληνική λαογραφία

Εαρινή ισημερία

Σημαντικά γεγονότα τον Μάρτιο

Γεγονότα, γεννήσεις και θάνατοι κατά το μήνα Μάρτιο

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Αρχειοθήκη ιστολογίου

ΠΛΟΗΓΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ

Αναγνώστες