To ιστορικό του περίφημου Casus Belli στο Αιγαίο

To ιστορικό του περίφημου Casus Belli στο Αιγαίο
Η πρώτη περίοδος 1975-1995 , Το σχέδιο "Γκιουβέν Εργκαγιά" και η μυστική διπλωματία στο Αιγαίο! Τι ζητά και τι δίνει η Τουρκία; ΠΩΣ ΟΙ AEGEAN TIMES ΚΑΤΕΓΡΑΨΑΝ (ΠΡΩΙΜΑ ΙΣΩΣ) ΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ;
-
Ηταν πρωτοχρονιά του 2002 όταν δημοσιεύσαμε ένα άρθρο σχετικά με τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο, το οποίο ήταν αποκαλυπτικό, τουλάχιστον σε ότι αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι Τούρκοι Στρατηγοί «μηχανεύονται» ολοένα και περισσότερες διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Από δημοσιεύματα του Τουρκικού Τύπου είχαμε διακρίνει τότε μια «έντονη αμηχανία»(!) στην στρατιωτική αλλά και στην πολιτική ηγεσία της Τουρκίας που είχε επιφέρει το περιβόητο (στους διπλωματικούς κύκλους) υπόμνημα «Ερκαγιά». Αλλά πριν φτάσουμε στην τότε εποχή, (2000-2001) ας εξετάσουμε καλύτερα, τι είναι το «CASUS BELLI». Η λατινική αυτή φράση , που σημαίνει «ΑΙΤΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ»! Λίγο μετά την μεταπολίτευση και συγκεκριμένα το 1975, όταν στην Ελλάδα, πρωταρχικό ζήτημα ήταν η δίκη των πρωταίτιων της Χούντας και η εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας, στην Τουρκία, έψαχναν ακόμη λόγους να υπερκεράσουν την στρατιωτική ισχύ της Ελλάδας σε αέρα και θάλασσα. Με «νωπές» τις μνήμες του «Αττίλα» , οι ισορροπίες στο Αιγαίο ήταν ιδιαίτερα εύθραυστες, με μοναδική εγγύηση σταθερότητας, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Πέτρο Μολυβιάτη, να κάνουν ένα διπλωματικό αγώνα δρόμου. Η Ακγυρα, είχε διαβλέψει την είσοδο της Ελλάδας στην ΕΟΚ και θέλησε από τότε να δημιουργήσει μια de facto κατάσταση στο Αιγαίο. Ξεκινώντας από τα θαλάσσια σύνορά μας, ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας , Ιχσάν Σαμπρί Τσαγλαγιανγκίλ, είχε χαρακτηρίσει ως "απαράδεκτη" την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Ηταν η πρώτη φορά που η Τουρκία έθετε ένα τέτοιο ζήτημα, θέλοντας από τη μια να δημιουργήσει άλλο ένα ζήτημα στη διπλωματική σκακιέρα αλλά κυρίως, με την κίνηση αυτή επιθυμούσε να βάλει «χέρι» , ή αν θέλετε μελλοντική υποθήκη, στην τεράστια πλουτοπαραγωγική πηγή του Αιγαίου. Με την βοήθεια των ΗΠΑ που δεν έβλεπαν με καλό μάτι το άνοιγμα Καραμαλή προς την ΕΕ, (έφταιγε κυρίως η υπόσχεση παρακαταθήκης προς τους ευρωπαίους γίγαντες της αγοράς ενέργειας για τα πετρελαια του Αιγαίου), η Τουρκία θέλησε εξ αρχής να ερευνήσει το πόσο ευσταθούσαν οι φήμες , για τα τεράστια κοιτάσματα της θέσης «Μπάμπουρας» στη Θάσο , των Ιμίων και του κεντρικού Αιγαίου (Κυκλάδων). Τότε ακόμη, δεν είχε ακουστεί το παραμικρό για τα κοιτάσματα του Β.Α. Αιγαίου (Λέσβος-Λήμνος), γεγονός που το επιβεβαίωσε στους Aegean Times, μόλις το 2002 , ο Ευάγγελος Κουλουμπής στην μεγάλη έρευνα που είχαμε διεξάγει! Ο όρος «Casus Belli» για το Αιγαίο, ακούστηκε επίσημα για πρώτη φορά, το έτος 1982, ακριβώς μετά την υπερψήφιση της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, η ¶γκυρα δήλωσε πως θεωρεί αιτία πολέμου την εν λόγω επέκταση (αν το επιχειρούσε η Αθήνα). Έκτοτε, παραμένει «στρατηγική θέση» της ¶γκυρας, που έχει υπογραμμιστεί και σε αποφάσεις του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας. Ο Τύπος και γενικότερα οι Κοινή Γνώμη, άρχισε να ασχολείται με το ζήτημα, μετά τις 8 Ιουνίου 1995 , όταν η Τουρκική Εθνοσυνέλευση, είχε λάβει μια απόφαση, με την οποία εξουσιοδοτούσε την τότε τουρκική Κυβέρνησης, να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών, για την περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 μίλια στα 12. Ο πρόεδρος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης Μπουλέντ Αρίντς στις πρόσφατες δηλώσεις του είχε υπογραμμίσει ότι, «δεν τίθεται θέμα απόφασης, αλλά ψηφίσματος. Με τη δήλωση αυτή, ο κ. Αρίντς επιχείρησε να αμφισβητήσει την ισχύ της εν λόγω απόφασης, λέγοντας ότι η τελευταία δεν είχε καν τεθεί σε ψηφοφορία, αλλά εγκρίθηκε δια χειροκροτημάτων». Ωστόσο η εν λόγω απόφαση έτσι κι αλλιώς δεν είχε χαρακτήρα εξουσιοδότησης για κήρυξη πολέμου, πράγμα για να γίνει , προϋποθέτει συγκεκριμένη απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Η απόφαση ήταν απλώς επανάληψη της πάγιας τουρκικής θέσης περί «αιτίας πολέμου» δια της κοινοβουλευτικής οδού. Εξάλλου, η όποια «εξουσιοδότηση» ήταν του τότε σώματος της Εθνοσυνέλευσης, προς την τότε Κυβέρνηση, πράγμα που σημαίνει ότι, δεν έχει ισχύ από τότε, που σχηματίστηκε στην Τουρκία άλλη Κυβέρνηση και πολύ περισσότερο, μετά τις επόμενες εκλογές, του 1999, οπότε και σχηματίστηκε νέο σώμα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Οπότε η εν λόγω απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και η οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με την ισχύ της σήμερα, δεν έχει καμία σχέση με την ισχύουσα θέση της ¶γκυρας να θεωρεί αιτία πολέμου την επέκταση. Το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα, είναι ότι υπάρχει έλλειμμα γνώσης των πολιτικών και κοινωνικών δομών της Τουρκίας. Πολλές φορές, ακούμε, διαβάζουμε , μαθαίνουμε κάποια γεγονότα που διαδραματίζονται στην γειτονική χώρα και προσπαθούμε να εξάγουμε συμπεράσματα, σκεπτόμενοι υπό το πρίσμα μιας Δυτικοευρωπαϊκής κοινωνίας. Μέγα σφάλμα!Διότι, ξεκινώντας από την κοινωνική-Εθνική διαστρωμάτωση της Τουρκίας και φτάνοντας μέχρι το ποινικό της δίκαιο και τον τρόπο διακυβέρνησης της Χώρας αυτής, δεν υπάρχουν πολλά κοινά σημεία με την Ελλάδα ή με κάποια άλλη Ευρωπαϊκή χώρα. Πολύ περισσότερο, τα πρόσωπα που διαδραματίζουν πρωταρχικό-πρωταγωνιστικό ρόλο στην λήψη των αποφάσεων στα Τουρκικά κέντρα εξουσίας, είναι παντελώς άγνωστα στην Ελληνική Κοινωνία και ελάχιστα γνωστά στους διαμορφωτές της Ελληνικής κοινής γνώμης (opinion leaders). To εξωφρενικό μάλιστα είναι, ότι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, στην αρμόδια διεύθυνση (Α4) Ελληνοτουρκικών υποθέσεωντου υπουργείου εξωτερικών της χώρας μας, υπήρχαν στελέχη που : -Ούτε καν μιλούσαν την τουρκική γλώσσα -Δεν είχαν ποτέ επαφή με τη χώρα αυτή -Δεν είχαν την στοιχειώδη ιστορική γνώση που απαιτούνταν -Και φυσικά δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν τους διεθνείς «παίκτες» της τουρκικής διπλωματίας που αλώνιζαν και αλωνίζουν ανά την υφήλιο Ετσι, βρέθηκε εντελώς απροετοίμαστη η Ελληνική Διπλωματία, στην «βόμβα» που έσκασε το 2001, ο Γκιουβέν Ερκαγιά! Τότε ως πρώην αρχηγός του Τουρκικού Ναυτικού, είχε αναφέρει στην εφημερίδα «Milliyet», ότι επίκειται ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ της Τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου!!! Η «είδηση» αυτή, θορύβησε ακόμη και τον τότε αρχηγό του Τουρκικού Γενικού επιτελείου Στρατού, κ.Χουσεϊν Κιβρίκογλου, ο οποίος έκανε αυτό που κάνει κάθε εν ενεργεία Τούρκος επιτελάρχης. Διέψευσε αυτή την «είδηση», διότι πολύ απλά, δεν υπήρχε τέτοια … είδηση. Ετσι οι Τούρκοι Στρατοκράτες, αφού ξεπέρασαν το αρχικό σοκ, διαπίστωσαν για άλλη μια φορά, ότι επρόκειτο για μια διπλωματική κίνηση, κατευθυνόμενη απ ευθείας από το γραφείο του Μπουλέντ Ετζεβίτ, η οποία όμως, ήταν πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις επιδιώξεις των γερακιών της Αγκυρας, γεγονός που θα το διαπιστώσουμε παρακάτω. Ο Κιβρίκογλου, έσπευσε αργότερα να εκδώσει μια λιτή ανακοίνωση, που ανέφερε επακριβώς: "Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου στρατηγός Κιβρίκογλου δεν αντάλλαξε απόψεις για το θέμα της κατάργησης της Στρατιάς του Αιγαίου με κανέναν και ουδέποτε έχει υπαινιχθεί ή προβεί σε δηλώσεις που να υποστηρίζουν τη θέση αυτή" Δηλαδή, δεν είπε ΟΧΙ στην ουσία της δήλωσης, απλά ότι δεν αντάλλαξε απόψεις με τον Ερκαγιά για το ζήτημα αυτό. Κι έλεγε την αλήθεια! Ένα σημείο που έχει ιδιαίτερη αξία και πρέπει να τονιστεί, είναι ότι ο κ. Εργκαγιά, δεν ήταν τότε απλά ένας ναύαρχος ε.α. όπως ίσως θα τον θεωρούσαν πολλοί εδώ στην Ελλάδα. Πολύ περισσότερο δεν ήταν απλά ένας απόστρατος, «που είχε πάει σπίτι του»! Οσοι έχουν περάσει από το Συμβούλιο εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας, θεωρούνται εξέχουσες προσωπικότητες στην Τουρκία και «θεσμικοί παίκτες» ακόμη και μετά την αποστρατεία τους, τόσο σε στρατιωτικό αλλά όσο και σε πολιτικό – διπλωματικό επίπεδο. Ειδικά για τον κ. Ερκαγιά, μάλιστα, ήταν τότε ΚΑΙ σύμβουλος του Πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετζεβίτ! Με σκοπό την δημιουργία κλίματος ευφορίας στην ελληνική διπλωματία, ο Γκιουβέν Ερκαγιά, έσπευσε να διαψεύσει τον Κιβρίκογλου, δίνοντας συνέντευξη σε εφημερίδα, όπου και αποκάλυψε ότι αντίγραφο της έκθεσής του (υπόμνημα το χαρακτηρίζει) έστειλε τόσο στον κ. Κιβρίκογλου όσο και στον κ. Ετζεβίτ, με τον τελευταίο να δηλώνει αμέσως μετά, ότι «ο κ. Ερκαγιά εκφράζει τις προσωπικές του απόψεις» ! Το ζήτημα ήταν τόσο «σοβαρό» που ο Ετζεβίτ το παρέπεμψε στον τότε υπουργό επικρατείας , κ.Σουκρού Σινά Γκιουρέλ, για περαιτέρω εξέταση. Στην Ελλάδα, η μοναδική αντίδραση που υπήρξε ήταν από την πλευρά του κ.Α.Τσοχατζόπουλου, ο οποίος είχε δηλώσει για την πρόταση Ερκαγιά, ότι «δεν ασχολείται με το τι λέει ο καθένας»! Φυσικά, δεν ήταν και σε θέση να σχολιάσει ο Ακης τότε , ένα γεγονός για το οποίο δεν ήταν καν σε θέση να το αξιολογήσει (για πολλούς λόγους που ίσως τους αναλύσουμε σε κάποιο άλλο άρθρο). - Τι έλεγε όμως αυτό το περιβόητο ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΡΚΑΓΙΑ; - Γιατί οι Τούρκοι θα δεχόντουσαν να αποσύρουν την Στρατιά του Αιγαίου; - Και πάνω απ όλα, τι σχέση είχε με το θέμα που εξετάζουμε σήμερα, και αφορά στην άρση του Casus Belli στο Αιγαίο από την Τουρκική πλευρά; (Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφέρουμε ότι τότε είχαμε προχωρήσει στους Aegean Times ένα άρθρο με ΥΠΟτιτλο: Σαμπαχατίν Τσακμάκογλου: Σα να λέμε το αντίθετο του Γκιουβέν Ερκαγιά (ΚΛΙΚ ΕΔΩ) Το άρθρο αυτό, είναι σήμερα ένα από τα πλέον πολυδιαβασμένα που υπάρχουν στο αρχείο των Aegean Times. Με την πρώτη ανάγνωση, ίσως κάποιος νομίσει (εσφαλμένα βεβαίως), ότι ο Γκιουβέν Ερκαγιά είχε φιλειρηνικές ή ακόμη και φιλελληνικές τάσεις, σε αντίθεση με τονΤσακμάκογλου που ήταν ουσιαστικά ο εμπνευστής των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο. Μια προσεκτικότερη ανάγνωση όμως, μια διεισδυτική ανάγνωση θα μπορούσαμε να πούμε, καταδεικνύει τον ρόλο που διαδραματίζουν οι Στρατοκράτες της Αγκυρας. Για άλλη μια φορά οι Τούρκοι είχαν ορίσει (αυτή τη φορά στον Ερκαγιά) τον ρόλο του καλού. Ένα παιχνίδι που στην απλοϊκή του μορφή εκφράζει τον καλό και τον κακό ασφαλίτη, που ανακρίνουν έναν ύποπτο. Τι πρότεινε λοιπόν ο Ερκαγιά τότε; Στην ουσία πρότεινε ένα πακέτο μέτρων, φαινομενικά για την απομάκρυνση της τουρκικής στρατιάς από τα Μικρασιατικά παράλια. Ουσιαστικά, ήταν η τουρκική πρόταση για την άρση τoυ casus belli στο Αιγαίο. Γιατί ;;; Προσέξτε λοιπόν! α) Στο πρώτο στάδιο η Τουρκία θα πάψει να θεωρεί casus belli την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια Στη συνέχεια η Ελλάδα θα ανακοινώσει (από μόνη της) ότι θα παραμείνει στα έξι μίλια. β) Η Τουρκία θα καταργήσει τη Στρατιά του Αιγαίου με αντάλλαγμα την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου (όχι μόνο του ανατολικού). Αυτό θα γινόταν με σταδιακή κατάργηση μεγάλων στρατιωτικών μονάδων που «η Ελλάδα τα ονομάζει Τάγματα Εθνοφυλακής (ΤΕ)». Στο δεύτερο αυτό στάδιο, ο Ερκαγιά προτείνει και τον περιορισμό εκ μέρους της Ελλάδας του εναερίου χώρου της από δέκα σε έξι μίλια, όσο ακριβώς και τα θαλάσσια σύνορά της. γ) Στην τρίτη και τελευταία φάση του σχεδίου προβλέπεται η παραπομπή του ζητήματος της υφαλοκρηπίδας και του "προβλήματος των νήσων και νησίδων με αδιευκρίνιστο ιδιοκτησιακό καθεστώς" –(τις γκρίζες ζώνες του Τσακμάκογλου)- είτε στη Χάγη είτε σε διεθνή διαιτησία. Πάντως, ο Τούρκος ναύαρχος επισημαίνει ότι η τουρκική πλευρά θα πρέπει να επιδιώξει τη διεθνή διαιτησία και όσον αφορά στο δεύτερο ζήτημα, των νησιών, υποστηρίζει ότι η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να επικαλεστεί το έγγραφο της 28ης Δεκεμβρίου 1932.  Τέλος, ο Ερκαγια προτείνει η διαπραγματεύσεις να διεξαχθούν διά της μυστικής διπλωματίας και τα αποτελέσματά τους να ανακοινώνονται σταδιακά αφού επιτευχθεί συμφωνία. Στην ουσία δηλαδή, ο Ερκαγιά, αναλαμβάνοντας να διαδραματίσει τον «ρόλο του καλού», αλλάζει το «υποκείμενο» των τουρκικών διεκδικήσεων-απαιτήσεων αλλά το «αντικείμενο» (δηλαδή η ουσία) παραμένει το ίδιο. Στην πίεση για την άρση του Casus Belli, που πλέον επιθυμούσε και η ΕΕ, ανταπαντά με μια πρόταση για την απομάκρυνση της Τουρκικής Στρατιάς. Δηλαδή με απλά λόγια , δεν λέει όχι στην άρση του casus belli στο Αιγαίο. Απλά αλλάζει την σειρά των γεγονότων που πρέπει να συμβούν. «Εαν θέλετε λέει ο Ερκαγιά άρση του Casus Belli , τότε αφήστε τα χωρικά σας ύδατα στα 6 μίλια, μειώστε τον εναέριο χώρο σας από 10 σε 6 μίλια ,ελάτε να πάμε στη Χάγη για τις Γκρίζες Ζώνες και η Τουρκία θα μεταφέρει την ογκοδέστατη στρατιά της, στο εσωτερικό της χώρας (δεν θα την καταργήσει). Τουτέστιν , ζητάει από την Ελλάδα, όχι μία αλλά ΤΡΕΙΣ εθνικές ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ υποχωρήσεις και αυτή προσφέρει ΜΟΝΟ μία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ και χωρίς κάποιο ουσιαστικό αντίκρισμα. Να άρει την ψυχολογική πίεση της «Αιτίας πολέμου» (που όπως είπε προσφάτως και ο κ. Μπαϊκάλ , εκνευρίζει τους ελληνες Βουλευτές) και να μετακινήσει στα ενδότερα την Στρατιά της, γεγονός που σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή, σε 48 ώρες θα μπορεί να την ΕΠΑΝΑΔΙΑΤΑΞΕΙ σε ύψιστο βαθμό ετοιμότητας στα Μικρασιατικά παράλια. Και οι Ελληνες αφού , δώσουν στην Τουρκία κάποια μικρά νησιά, απολέσουν τμήμα των θαλάσσιων, καθώς και τμήμα των εναέριων συνόρων τους, θα πάρουν ως αντάλλαγμα την άρση της «απειλής πολέμου» ! Δηλαδή, θα πάψουμε να σκεφτόμαστε ότι ο τουρκικός στρατός είναι δίπλα μας και θα πρέπει να ζούμε πλέον με την ιδέα, ότι ο τουρκικός στρατός βρίσκεται ... παραδίπλα μας! Παρ όλα αυτά, ενώ από τη μια πλευρά, η Τουρκία ενώ σε ότι αφορά τις "διπλωματικές της επαφές με την Ελλάδα" χρησιμοποιεί το "Casus Belli", από την άλλη όταν διαπραγματεύεται με την Ε.Ε., φέρεται σα να μην τείθεται τέτοιο ζήτημα. Για να γίνει πιο κατανοητό, η Τουρκία, έχει δεσμευθεί ρητώς για μή επίθεση εναντίον της Ελλάδας ή άλλων μελών της ΕΕ, από τον ... Δεκέμβριο του 2002 ! ΑΡΑ, ΓΙΑ ΠΟΙΟ CASUS BELLI ΟΜΙΛΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ; ΑΥΤΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ή ΑΥΤΌ (ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ) ΤΩΝ ΕΥΡΩΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ; Αυτό κυρίες και κύριοι, είναι σε γενικές γραμμές και επιγραμματικά το περιβόητο Casus Belli που προσφάτως επανέφερε ο κ. Αριντς (Πρόεδρος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης). Και φυσικά, είναι ένα τεράστιο βήμα για την ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΗ όσο και ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΗ τουρκική διπλωματία, να λέει ο δεύτερος τη τάξη θεσμός της μια τέτοια φράση! Αυτό δεν το αμφισβητεί κανένας! Επί της ουσίας όμως, καλό είναι να γνωρίζουμε και τι απαιτούν οι τούρκοι , προκειμένου να κάνουν μια τέτοια ... υποχώρηση , πάντοτε στο πνεύμα της Ελληνοτουρκικής φιλίας!!! Κλείνοντας αυτό το δεύτερο άρθρο για το Casus Belli στο Αιγαίο, χωρίς να διεκδικώ δάφνες διπλωματικού αναλυτή-σχολιαστή, ή ενός απλού παρατηρητή αν το επιθυμείτε, έχω να υποβάλω (αλλά δεν ξέρω που και σε ποιον) μερικές ερωτήσεις: Οι «διπλωματικές επαφές των σοφών» των δύο χωρών (γύροι διαπραγματεύσεων) που είχαν ξεκινήσει από την εποχή του διδύμου Σκοπελίτη – Ζιγιάλ έχουν ολοκληρωθεί; Η Τουρκία εξακολουθεί να συνομιλεί μαζί μας μέσω του παρ ολίγον θύματος της 17Ν κ. Ντενίζ Μπουλούκμπασι; Στους αναγνώστες των Aegean Times έχω μόνο μια ερώτηση: «Διαισθανθήκατε ποτέ , ότι η Τουρκική πλευρά, πέραν του σχεδίου-υπομνήματος-πρότασης του κ. Γκιουβέν Ερκαγιά, προσέθεσε έστω και το ελάχιστο σε όσα «δίδει» ως αντάλλαγμα στις σχέσεις καλής γειτονίας με προοπτική ένταξής της στην μεγάλη οικογένεια της Ε.Ε.; Δηλαδή, αισθανθήκατε ότι στην πρόταση των τριών σημείων Ερκαγιά, προστέθηκε το άνοιγμα της Χάλκης, η αναγνώριση της Οικουμενικότητας του Φαναρίου, η αναγνώριση της Σφαγής των ομογενών από την αρμενία και τον Πόντο, η έστω η ελληνικότητα των μνημείων που κοσμούν τα Μικρασιατικά παράλια; Μήπως η περίφημη μυστική διπλωματία που ξεκίνησε επί ημερών Γιώργου Παπανδρέου συνεχίζεται μέχρι και στις μέρες μας και απλά γινόμαστε μάρτυρες της υλοποίησης του σχεδίου ΓΚΙΟΥΒΕΝ ΕΡΚΑΓΙΑ; Μήπως, (λέω μήπως), ήρθε επιτέλους η ώρα, να συγκληθεί το συμβούλιο Πολιτικών Aρχηγών στην Ελλάδα;

read more "To ιστορικό του περίφημου Casus Belli στο Αιγαίο"

To 2004 σε εικόνες

Χρονιά ορόσημο ήταν για την Ελλάδα το 2004.

Ήταν η χρονιά των Ολυμπιακών Αγώνων, των εκλογών, της κυβερνητικής αλλαγής, του χρυσού ποδοσφαιρικού καλοκαιριού. Η χρονιά που θρηνήσαμε τους μαθητές στο πολύνεκρο δυστύχημα στο Μαλιακό, αλλά και τους νεκρούς στις συμφορές που χτύπησαν αλλεπάλληλα τις Ένοπλες Δυνάμεις. Η χρονιά που επέστρεψαν στην πολιτική ζωή οι καταγγελίες για σκάνδαλα και οι εξεταστικές επιτροπές. Για την Κύπρο το 2004 ήταν η χρονιά της Ευρώπης και του δημοψηφίσματος.

Κατά τα άλλα, η τρομοκρατία συνέχισε να σκορπίζει τον πανικό ανά τον κόσμο. Στόχος της αυτή τη φορά οι μαθητές του Μπεσλάν στον Καύκασο και η Μαδρίτη. Στο Ιράκ και την Αφρική ο θάνατος εξακολουθεί να είναι καθημερινότητα, όπως και στα κατεχόμενα από το Ισραήλ αραβικά εδάφη, όπου οι Παλαιστίνιοι «αποχαιρέτησαν» τον ηγέτη τους Γιασέρ Αραφάτ, όχι όμως και το όνειρό τους για μία ελεύθερη πατρίδα.

Πιο κοντά στο δικό τους όνειρο βρέθηκαν πάντως εκατομμύρια Ευρωπαίων που είδαν την ΕΕ να γκρεμίζει τα σύνορα και να ενώνει τους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου, διεκδικώντας ένα περιβάλλον ειρηνικής και σταθερής ανάπτυξης.

Στην άλλη άκρη το Ατλαντικού, το 2004 αποδείχτηκε δημιουργικό όχι μόνο για τον Τζορτζ Μπους που κέρδισε μία ακόμη τετραετία στο Λευκό Οίκο, αλλά και την αμερικανική οικονομία που, παρά τις τιμές ρεκόρ του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές και τα απειλητικά «δίδυμα» ελλείμματα, εισήλθε σε τροχιά ανάκαμψης βοηθούμενη και από την πρωτοφανή υποχώρηση του δολαρίου έναντι του ευρώ.

Στην Ελλάδα ωστόσο η οικονομία βρέθηκε «εγκλωβισμένη» στην απογραφή με την απειλή των κυρώσεων από την ΕΕ να πλανάται ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από τη χώρα.

Πιστοί στο ραντεβού μας για πέμπτη συνεχή χρονιά, σταχυολογήσαμε και φέτος τα 10-15 σημαντικότερα, κατά την κρίση μας, γεγονότα για καθεμία κατηγορία της ειδησεογραφίας του in.gr. Στο αφιέρωμά μας συμπεριλάβαμε πολλά, αλλά παραλείψαμε ακόμη περισσότερα.

Μεταξύ αυτών που παραλείψαμε είναι οι προβλέψεις για το 2005. Σίγουρα, πολλές από τις εξελίξεις το έτος που ακολουθεί θα είναι συνέχεια όσων προηγήθηκαν. Η συζήτηση γύρω από την έγκριση του Ευρωσυντάγματος, οι εκλογές στο Ιράκ και τα Παλαιστινιακά Εδάφη, η πιθανή επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας μετά τις καλές αποδόσεις του 2004, η εμβάθυνση του χάσματος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας είναι μερικές μόνο από τις αναμενόμενες εξελίξεις. Η εμπειρία μας διδάσκει όμως ότι καθοριστικό ρόλο στην ιστορική πορεία διαδραματίζουν οι απρόβλεπτοι παράγοντες, κάτι που ευχόμαστε να μην συμβεί. Αντιθέτως ευχόμαστε να επαληθευτεί η πρόβλεψη ότι, εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, το 2005 θα είναι η χρονιά με τους λιγότερους θανάτους από το 1920 εξαιτίας των ένοπλων συγκρούσεων σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Νέα πολιτική σελίδα

Το 2004 σημαδεύτηκε από την εκλογική νίκη της ΝΔ και τις μετεκλογικές δονήσεις για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τους τριγμούς από την εξεταστική επιτροπή για τους εξοπλισμούς και τις παράνομες μετεγγραφές, το σοκ από την υπόθεση ντόπινγκ, τα δυστυχήματα των Ενόπλων Δυνάμεων και του Μαλιακού και το «πάγωμα» από την μη επίλυση του Κυπριακού και την αναγνώριση της ΠΓΔΜ από τις ΗΠΑ.

Οι εκλογές του Μαρτίου οδήγησαν σε αλλαγή στη διακυβέρνηση της χώρας και οι συγκυρίες (ευρωεκλογές, Ολυμπιακοί Αγώνες) έδωσαν στη νέα ηγεσία μεγαλύτερη από τη συνήθη περίοδο χάριτος. Την ίδια ώρα, ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμός προχώρησαν σε αλλαγή προέδρων, ενώ το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μπήκε σε διαδικασία διαλόγου εν όψει αλλαγών εκ βάθρων που αναμένονται στο Συνέδριο του 2005.

Από τις πρώτες προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει ο νέος πρωθυπουργός ήταν το δημοψήφισμα στην Κύπρο για την επίλυση του πολιτικού προβλήματος βάσει του σχεδίου Ανάν, το οποίο τελικά δεν κατάφερε να ενώσει τη νήσο. Η Κύπρος υπήρξε το «αγκάθι» στις σχέσεις με την Τουρκία, καθώς η Αγκυρα αρνήθηκε να την αναγνωρίσει εν όψει της λήψης ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, οι σχέσεις με την Αγκυρα έδωσαν την εντύπωση ότι βελτιώνονται ακόμη περισσότερο με την κουμπαριά Καραμανλή - Ερντογάν και την επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι αερομαχίες πάνω από το Αιγαίο, η με τελεσφόρηση των διερευνητικών επαφών μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών, η συνέχιση της καταπάτηση των δικαιωμάτων του Οικουμενικού Πτριαρχείου έδωσαν έδαφος για συνέχιση της έλλειψης εμπιστοσύνης εκατέροθεν.

Στο εσωτερικό, η ΝΔ επιχείρησε να εφαρμόσει ορισμένες προεκλογικές δεσμεύσεις της, όπως τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων και την εφαρμογή της διαφάνειας, μέσω εξεταστικής επιτροπής για τους εξοπλισμούς, ωστόσο δεν έλειψαν τα «παρατράγουδα».

Στην εξεταστική επιτροπή για τους εξοπλισμούς, περισσότερες αποκαλύψεις έγιναν εκτός αιθούσης του Κοινοβουλίου, παρά εντός. «Βόμβα» στα θεμέλια της εξεταστικής αποτέλεσαν το λεγόμενο «βίντεο της Μόσχας», οι τραπεζικοί λογαριασμοί, σωρεία μυστικών εγγράφων κ.ά.. Στο μέτωπο των συμβασιούχων, εκείνοι που δεν περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις του υπουργείου Εσωτερικών, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας την ακύρωση των νομοθετημάτων, ενώ στον «αέρα» βρέθηκε η διαδικασία κρίσεων στο Δημόσιο, λόγω παρατυπιών.

Πονοκέφαλο στην κυβέρνηση προκάλεσε και η υπόθεση των παράνομων μετεγγραφών, που ξεκίνησε από την αποπομπή του Σάββα Τσιτουρίδη και κατέληξε στη δήλωση της Μαριέττας Γιαννάκου ότι περισσότερες αποκαλύψεις δεν θα άντεχε ο πολιτικός κόσμος.

Τριγμούς προκάλεσε στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας η πτώση του Σινούκ, στο οποίο επέβαινε ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και το «καμφούζιο» που ακολούθησε σε σχέση με την ενημέρωση της κυβέρνησης, καθώς και άλλα δυστυχήματα στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Όσον αφορά στους λαμπρούς Ολυμπιακούς, η Ελλάδα παρακολούθησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο τους αγώνες, όσο και την υπόθεση του τροχαίου ατυχήματος που είχαν οι Κώστας Κεντέρης και Κατερίνα Θάνου, την παραμονή των Ολυμπιακών Αγώνων, και ενώ τους αναζητούσαν για έλεγχο ντόπινγκ, καθώς και τις αποκαλύψεις για τις «φαρμακαποθήκες» του Χρήστου Τζέκου.

Η.Κ.

 

Αλλαγή πολιτικού σκηνικού στις 7 Μαρτίου

Το πρώτο εξάμηνο του 2004, η χώρα έζησε σε προεκλογικούς ρυθμούς, λόγω των βουλευτικών εκλογών και των ευρωεκλογών. Στην αναμέτρηση της 7ης Μαρτίου νικήτρια αναδείχθηκε η ΝΔ, με διαφορά περίπου πέντε μονάδων από το ΠΑΣΟΚ, διαφορά που διευρύνθηκε την 13η Ιουνίου στις ευρωεκλογές.

H Εξεταστική Επιτροπή για τους εξοπλισμούς και οι πρωτοβουλίες για τη διαφάνεια

Η μακρά περίοδος πολιτικής νηνεμίας, από τις εκλογές του Μαρτίου έως και τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων, έληξε απότομα στη διάρκεια του φθινοπώρου, όταν άνοιξαν σταδιακά ζητήματα που άπτονταν της διαφάνειας -θέμα το οποίο η ΝΔ είχε αναδείξει σε «σημαία» της.

Ηχηρό «evet», συντριπτικό «όχι» από την ευρωπαία Κύπρο

Η πρόταση λύσης του Κυπριακού είχε όνομα: Σχέδιο Ανάν. Η διαδικασία επίσης: Δημοψήφισμα. Και ο δρόμος μέχρι να ανοίξουν οι κάλπες είχε τα πάντα: διαγγέλματα, συγκεντρώσεις, παροτρύνσεις και πιέσεις στα όρια εκβιασμού. Η κάλπη τελικά έβγαλε ένα «evet» και ένα «όχι».

Μονιμοποίηση συμβασιούχων με δύο ταχύτητες

Η κυβέρνηση επιχείρησε να δώσει λύση στο πρόβλημα των συμβασιούχων, με δύο Προεδρικά Διατάγματα, που προβλέπουν μονιμοποίηση για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια και ένα νομοσχέδιο που μοριοδοτεί όσους δεν εμπίπτουν στις ρυθμίσεις των ΠΔ. Ωστόσο, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις και οι προσφυγές στη Δικαιοσύνη.

Από την Αθήνα το ευρωπαϊκό διαβατήριο της Τουρκίας

Η επίσκεψη του Ερντογάν στην Ελλάδα και η στήριξη της Αθήνας στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας ήταν τα σημεία αναφοράς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις το 2004. Περαιτέρω, οι κκ. Καραμανλής και Ερντογάν δέθηκαν με τα δεσμά των κουμπάρων. Ωστόσο, τα «αγκάθια» στις διμερείς σχέσεις έδωσαν και πάλι το «παρών»: Αερομαχίες, Κυπριακό, οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» και η καταπάτηση των δικαίων του Πατριαρχείου.

Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν μονομερώς την ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας»

Στις 4 Νοεμβρίου οι ΗΠΑ προχωρούν στη μονομερή αναγνώριση της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας», προκαλώντας ενθουσιασμό στα Σκόπια, «πονοκέφαλο» στην ελληνική κυβέρνηση και έντονη διπλωματική κινητικότητα σε όλα τα επίπεδα. Το πολιτικό κλίμα ωστόσο, φαίνεται ότι δεν έχει καμία σχέση με αυτό του 1992...

Ο Κάρολος Παπούλιας υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας

«Είστε το πρόσωπο που μπορεί να ενώσει τους Έλληνες». Με αυτά τα λόγια ο πρωθυπουργός ειδοποίησε στις 12 Δεκεμβρίου τον πρώην υπουργό Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ Κ.Παπούλια για την επιλογή του ως διαδόχου του Κ.Στεφανόπουλου στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας.

«Πέταλο» θανάτου ο Μαλιακός ξύπνησε τις θλιβερές μνήμες από τα Τέμπη

13 Απριλίου 2003 - 27 Σεπτεμβρίου 2004: Τι συνδέει αυτές τις δύο ημερομηνίες; Η ίδια κρατική αναλγησία, η ίδια εκ των υστέρων κινητοποίηση. Οι επτά νεκροί μαθητές στα Καμένα Βούρλα ήρθαν να προστεθούν στους 21 των Τεμπών, καταδεικνύοντας με το χειρότερο τρόπο τα τεράστια κενά στην οδική ασφάλεια της χώρας.

Προβληματισμός από τα πολύνεκρα δυστυχήματα στις Ένοπλες Δυνάμεις

Οι Ένοπλες Δυνάμεις θρήνησαν 24 ανθρώπους σε τρία διαφορετικής φύσεως πολύνεκρα δυστυχήματα το 2004, που όμως καταδεικνύουν όλα το ίδιο πράγμα: ότι οι ΕΔ χρήζουν ριζικής αναδιάρθρωσης, προκειμένου να ανταποκρίνονται μεν στις αυξημένες προκλήσεις των καιρών, αλλά και να εξασφαλίζουν τη σωματική ακεραιότητα του ανθρώπινου δυναμικού.

Μετεκλογικές διεργασίες σε όλο το πολιτικό φάσμα

Ο Γ.Παπανδρέου κινεί τις διαδικασίες για ένα «νέο ΠΑΣΟΚ». Ο Κ.Καραμανλής έστρεψε τη ΝΔ στο «κοινωνικό κέντρο». Ο Ν.Κωνσταντόπουλος αποχωρεί και ο ΣΥΝ εκλέγει νέο πρόεδρο. Το ΔΗΚΚΙ διαλύθηκε και το ΚΚΕ οδεύει αισίως στο 17ο συνέδριό του.

Τα αληθινά ψέματα της υπόθεσης ντόπινγκ στην Ελλάδα

Η νύχτα της 12ης Αυγούστου και το μυστήριο που εξακολουθεί να καλύπτει όσα έγιναν -ή δεν έγιναν- τότε σκίασαν για πάντα τον ελληνικό αθλητισμό. Από εθνικοί ήρωες, οι Κώστας Κεντέρης, Κατερίνα Θάνου και Χρήστος Τζέκος έγιναν αποδιοπομπαίοι και ο φάκελος ντόπινγκ, με αρκετή καθυστέρηση, άνοιξε και στη χώρα μας.

Ο αθώος, οι καταδικασθέντες και τα «υπολείμματα» της τρομοκρατίας

Μετά τη δίκη της 17Ν το 2003 και τη φετινή δίκη των κατηγορουμένων για τον ΕΛΑ, επικράτησε η αίσθηση ότι η υπόθεση της εγχώριας τρομοκρατίας έχει πλέον «κλείσει». Ωστόσο, τις Αρχές απασχόλησαν δύο βομβιστικές επιθέσεις, ενώ σε μια άλλη περίπτωση υπήρξε ανάληψη ευθύνης και προκήρυξη.

Αγώνες... αντιπαράθεσης για το πριν και το μετά των Ολυμπιακών έργων

Πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης αποτέλεσαν οι Ολυμπιακές εγκαταστάσεις, ειδικά όσον αφορά στις χρονικές καθυστερήσεις στην κατασκευή τους, μόνιμη αιτία άγχους για τους διοργανωτές. Τελικά ολοκληρώθηκαν έγκαιρα, αλλά μετά το τέλος των Αγώνων όμως, ένα ερώτημα πρόβαλε δριμύτερο: Ωραία τα έργα, αλλά πώς θα αξιοποιηθούν;

Αποκαλύψεις και παραιτήσεις για μετεγγραφές που «δεν αντέχει ο πολιτικός κόσμος»

Ο Σάββας Τσιτουρίδης έγινε ο πρώτος υπουργός της κυβέρνησης Καραμανλή που παραιτήθηκε, έξι μόλις μήνες μετά την εκλογική νίκη της ΝΔ. Παραιτήθηκε για τη μετεγγραφή του γιου του, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου για ένα ζήτημα που «δεν αντέχει ο πολιτικός κόσμος»...

read more "To 2004 σε εικόνες"

Ανασκόπηση 2003 Εικόνες μιας χρονιάς

Απόφαση - σταθμός της ελληνικής δικαιοσύνης για τη 17Ν
Τέσσερις αθώοι, 15 ένοχοι

 Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζορτζ Μπους, πρωταγωνιστής το 2003
Απελευθερωτής ή εισβολέας;

 Μεγάλες σε όγκο και παλμό διαδηλώσεις έγιναν σε όλο τον πλανήτη κατά του πολέμου στο Ιράκ
 Ο πρόεδρος Μπους στα μάτια εκατομμυρίων πολιτών

 Δύσκολο το 2003 για τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, που βρέθηκε αντιμετώπος στο εσωτερικό με έντονο κύμα διαμαρτυρίας κατά του πολέμου στο Ιράκ και το σκάνδαλο Κέλι
Ο «νικητής» στο Ιράκ βλέπει φαντάσματα στη Βρετανία 

 Στην έρημο της Σαουδικής Αραβίας με προορισμό το Ιράκ του Σαντάμ
«Σοκ και δέος» (και πάλι) στο Ιράκ 

 Από την πτώση του Σαντάμ, στις 9 Απριλίου, οι Αμερικανοί μετρούν θύματα σε όλο το Ιράκ

 Στην ουρά για λίγο νερό στη μεταπολεμική Βαγδάτη

 Αγνώριστος και κουρασμένος, ο Σαντάμ εντοπίστηκε στις 14 Δεκεμβρίου σε λαγούμι περίπου οκτώ μήνες μετά το τέλος του πολέμου 

Κρίση Αθηνών - Φαναρίου
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ζητά από την Εκκλησία της Ελλάδος την πλήρη εφαρμογή της Πράξης του 1928, με αφορμή την εκλογή νέων μητροπολιτών Θεσσαλονίκης και Ελευθερουπόλεως 

Σε διαρκή πλέον αντιπαράθεση με το Φανάρι ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος 

 Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Ιακώβου σε μια ιστορική στιγμή, υπογράφουν την ένταξη στην ΕΕ (16 Απριλίου)

«Χρώμεθα γαρ πολιτεία ου ζηλούση τους των πέλας νόμους, παράδειγμα δε μάλλον αυτοί όντες τισίν ή μιμούμενοι ετέρους. και όνομα μεν διά το μη ες ολίγους αλλ΄ες πλείονας οικείν δημοκρατία κέκληται».
Ελπίδα για τους λαούς των χωρών της ΕΕ το Ευρωσύνταγμα. Όταν βεβαίως εγκριθεί

 Στη Στοά του Αττάλου η διεύρυνση της Ευρώπης (16 Απριλίου)

 Ενθύμιον από το Θησείον για τους «25» της ΕΕ

read more "Ανασκόπηση 2003 Εικόνες μιας χρονιάς "

Γκρίζες Ζώνες

Η έκφραση Γκρίζες Ζώνες είναι μονομερής όρος της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής που περιγράφει ύδατα και νησίδες του Αιγαίου όπου η Τουρκία αμφισβητεί την παραδεδεγμένη κυριαρχία της Ελλάδος. Ο όρος όμως αυτός και οι σχετικές διεκδικήσεις δεν έχουν νομική υπόσταση.^[1] Τούτο έχει ως συνέπεια να θεωρούνται εκ μέρους της Ελλάδας ως μια επεκτατική κίνηση της Τουρκίας στο Αιγαίο. Τα υπάρχοντα σύνορα στο Αιγαίο, επισημαίνει η ελληνική πλευρά, απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και αρχές, τις οποίες η Τουρκία οφείλει να σεβαστεί. Στις εν λόγω περιοχές του Αιγαίου, κατά την Τουρκία, η κυριότητα τους δεν είναι ξεκάθαρη. Αν και ο όρος δεν έχει βρει ανταπόκριση σε κάποιον επίσημο διεθνή οργανισμό, χρησιμοποιείται συχνά από την τουρκική πλευρά για την αιτιολόγηση ή περιγραφή διεκδικήσεών της σε ελληνικές παραμεθόριες περιοχές.

Αιγαίο Πέλαγος

Από τα μέσα της δεκαετίας του 90', οι τουρκικές αρχές έθεσαν αρκετές βραχονησίδες και νησίδες καθώς και τις μεταξύ αυτών θαλάσσιες περιοχές υπό τις γκρίζες ζώνες που θεωρούν προέκταση του εδάφους τους. Και οι δύο χώρες επικαλούνται χάρτες δικούς τους και άλλων χωρών καθώς και συνθήκες, για να αποδείξουν η μεν Ελλάδα το αβάσιμο της αμφισβήτησης, η δε Τουρκία την νομιμότητα της απαίτησής της. Η Ελλάδα σήμερα αξιώνει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από τα 6 στα 10 Ναυτικά Μίλια. Έχει όμως δικαίωμα, που κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, για επέκτασή τους μέχρι και στα 12 Ναυτικά Μίλια.

Casus Belli

Ένας βασικός παράγοντας για την αστάθεια στο Αιγαίο είναι το τουρκικό casus belli, σε περίπτωση που η Ελλάδα αξιώσει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 Ναυτικά Μίλια που είναι δικαίωμα από το Διεθνές Δίκαιο.

Ιστορία

Το 1982 ψηφίστηκε η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που περιελάμβανε την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων στα 12 Ναυτικά Μίλια από την κοντινότερη ξηρά, την στιγμή που η Ελλάδα θεωρούσε χωρικά ύδατα της τα 6 ΝΜ. Μετά την υπερψήφιση της σύμβασης από τη διεθνή κοινότητα, η Τουρκία δήλωσε πως θεωρεί αιτία πολέμου την εν λόγω επέκταση αν την υιοθετούσε η Ελλάδα. Έκτοτε είναι πάγια θέση της Τουρκίας.

Το θέμα πήρε διαστάσεις στις 8 Ιουνίου 1995, όταν η Τουρκική Εθνοσυνέλευση εξουσιοδότησε την Τουρκική Κυβέρνηση να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών, για την αξίωση της Ελλάδας να υιοθετήσει τον νόμο του Διεθνούς Δικαίου.

Το 2001 υπήρξε μία αιφνιδιαστική πρόταση ενός πρώην αρχηγού του Τουρκικού Ναυτικού, που δήλωνε πως επίκειται κατάργηση της Τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου, είδηση η οποία διαψεύστηκε από τον τότε Τούρκο πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ και αρχηγό ΓΕΕΘΑ Χουσεϊν Κιβρίκογλου. Η Τουρκική Στρατιά Αιγαίου καταργήθηκε στις 30 Αυγούστουτου 2006^[2], και συγχωνεύτηκε στην 4η Τουρκική Στρατιά.

Το 2002 η Τουρκία δεσμεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση για μη επίθεση εναντίον της Ελλάδας, δέσμευση που δεν έχει δοθεί και στην Ελλάδα, προκαλώντας σύγχυση στις σχέσεις Τουρκίας - Ελλάδας.

read more "Γκρίζες Ζώνες"

Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό

Τετάρτη 31 Γενάρη 1996

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό

Απομάκρυνση των στόλων και των Ελλήνων στρατιωτών από τη νησίδα Ιμια, παράλληλα με την υποστολή της ελληνικής σημαίας, ζητούν με παρέμβασή τους οι ΗΠΑ, οι οποίες ζητούν από την ελληνική κυβέρνηση να προσέλθει σε διάλογο με την Τουρκία

Με την ανοχή των Ευρωπαίων εταίρων, οι οποίοι τηρούν σιγήν ιχθύος και την υποστήριξη, αν όχι την παρότρυνση, της αμερικανικής διπλωματίας, η οποία επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις της για την έναρξη ενός εφ' όλης της ύλης ελληνοτουρκικού διαλόγου, η Αγκυρα, με επίκεντρο τις βραχονησίδες Ιμια, οδηγεί την ελληνοτουρκική κρίση στο Αιγαίο στα άκρα, αφήνοντας ανοιχτή διέξοδο μόνο μέσα από παρέμβαση της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με πληροφορίες του "Ρ", η αμερικανική παρέμβαση άρχισε να εκδηλώνεται αργά χτες το βράδυ, μετά από τη συνάντηση που ζήτησε και είχε με το Αμερικανό υφυπουργό Εξωτερικών Ρ. Χόλμπρουκ ο Ελληνας επιτετραμμένος στην Ουάσιγκτον Κ. Κοκόσης, με πρώτο στόχο την αποφόρτιση του κλίματος γύρω από τις βραχονησίδες. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αμερικανική παρέμβαση θα εκδηλωθεί σε υψηλότατο επίπεδο, πιθανότατα με επικοινωνία του Προέδρου Κλίντον με τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας Κ. Σημίτη και της Τουρκίας Τ. Τσιλέρ. Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να υπάρξουν ανάλογες παρεμβάσεις των ΗΠΑ σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας προς τους ομολόγους τους των δύο χωρών, καθώς και του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ προς τον Ελληνα και τον Τούρκο ομόλογό του, αντίστοιχα.
Η αμερικανική παρέμβαση, σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα, ίσως να βοηθήσει στην αποφόρτιση του κλίματος έντασης γύρω από τη νησίδα Ιμια, δημιουργεί όμως ερωτηματικά για τα επόμενα βήματα εκτόνωσης, που ασφαλώς θα προτείνει, καθώς η θέση της Ουάσιγκτον για την ανάγκη οικοδόμησης μέτρων εμπιστοσύνης στο Αιγαίο και της πραγματοποίησης ενός εφ' όλης της ύλης ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι πάγια και επαναλήφθηκε κατά τη διάρκεια της παρούσας κρίσης.
Η Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας τις πάγιες θέσεις της, ουσιαστικά νομιμοποίησε τις τουρκικές απαιτήσεις, όπως αυτές εκδηλώθηκαν το τελευταίο διήμερο στην Ιμια και εξαπλώθηκαν σε ολόκληρο το Αιγαίο.
Πράγματι, σύμφωνα με την τουρκική νότα προς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, τίθεται υπό αμφισβήτηση το καθεστώς ολόκληρου του Αιγαίου, αφού σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, "η κατοχή μικρών νησιών, νησίδων και βράχων στο Αιγαίο, των οποίων το καθεστώς δεν είναι ξεκαθαρισμένο μέσα από Διεθνή Κείμενα, πρέπει να καθοριστεί με (προφανώς νέα) συμφωνία".
Πριν γίνει χτες αργά το βράδυ γνωστή η πρόθεση των ΗΠΑ να παρέμβουν, η Τουρκία με δηλώσεις αξιωματούχων της υπογράμμιζε τις θέσεις της σύμφωνα με τις οποίες η νησίδα είναι τουρκικό έδαφος, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης καλούσαν την κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει ακόμη και βία.
Στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών διπλωματικοί κύκλοι επισήμαιναν χτες το βράδυ πως η Ελλάδα μέτρησε ελάχιστους φίλους μεταξύ των συμμάχων και των εταίρων της. Οι ίδιοι κύκλοι σημείωναν κατ' αρχάς τη σιωπή της ΕΕ ως σύνολο. Οι επιμέρους χώρες της ΕΕ, με πρωτοστάτες τη Βρετανία και τη Γερμανία, παρότρυναν την Ελλάδα, όπως άλλωστε και οι ΗΠΑ, να φτάσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Παρόμοια θέση διατύπωσαν τόσο ο γγ του ΝΑΤΟ όσο και ο εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας την πρόθεση να κρατηθούν ίσες αποστάσεις ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα.

Το σενάριο της "απεμπλοκής"

Προκειμένου να μη δημιουργηθούν ψευδείς προσδοκίες γύρω από την αμερικανική ανάμειξη, καλό θα είναι να επισημανθούν ορισμένες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, όπως του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος υπογράμμισε ότι "προτείνουμε την επιστροφή στο προηγούμενο στάτους κβο, το οποίο είναι όχι στρατεύματα στη βραχονησίδα, και ίσως ακόμη κανένας άνθρωπος στη βραχονησίδα". Στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως διατυπώθηκε από τον εκπρόσωπο του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, είναι η αποτροπή επίδειξης βίας και η έναρξη διαλόγου για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.
Οπως εκτιμούν διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, μέσα στο πιο πάνω πλαίσιο θα εξυφανθούν οι αμερικανικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, αφού αποφορτιστεί από την ένταση ο χώρος γύρω από την Ιμια, αναμένεται να εξελιχτεί μια σειρά ανταλλαγών νομικών επιχειρημάτων των δύο χωρών γύρω από αυτό το θέμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αλλά και τους φόβους των ίδιων πηγών, μέσα από αυτή τη διαδικασία θα επιχειρηθεί η διεύρυνση της συζήτησης, με πρώτο στόχο την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης που προωθεί η Ουάσιγκτον και απώτερο σκοπό τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών προς όφελος της εύρυθμης λειτουργίας της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Αργά χτες το βράδυ στο γραφείο του πρωθυπουργού πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών, Αμυνας και άλλων παραγόντων, με αντικείμενο την αμερικανική παρέμβαση και την εξέταση των όποιων διεξόδων από την κρίση αυτή προσφέρει.

read more "Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό"