Ανασκόπηση 2003 Εικόνες μιας χρονιάς

Απόφαση - σταθμός της ελληνικής δικαιοσύνης για τη 17Ν
Τέσσερις αθώοι, 15 ένοχοι

 Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζορτζ Μπους, πρωταγωνιστής το 2003
Απελευθερωτής ή εισβολέας;

 Μεγάλες σε όγκο και παλμό διαδηλώσεις έγιναν σε όλο τον πλανήτη κατά του πολέμου στο Ιράκ
 Ο πρόεδρος Μπους στα μάτια εκατομμυρίων πολιτών

 Δύσκολο το 2003 για τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, που βρέθηκε αντιμετώπος στο εσωτερικό με έντονο κύμα διαμαρτυρίας κατά του πολέμου στο Ιράκ και το σκάνδαλο Κέλι
Ο «νικητής» στο Ιράκ βλέπει φαντάσματα στη Βρετανία 

 Στην έρημο της Σαουδικής Αραβίας με προορισμό το Ιράκ του Σαντάμ
«Σοκ και δέος» (και πάλι) στο Ιράκ 

 Από την πτώση του Σαντάμ, στις 9 Απριλίου, οι Αμερικανοί μετρούν θύματα σε όλο το Ιράκ

 Στην ουρά για λίγο νερό στη μεταπολεμική Βαγδάτη

 Αγνώριστος και κουρασμένος, ο Σαντάμ εντοπίστηκε στις 14 Δεκεμβρίου σε λαγούμι περίπου οκτώ μήνες μετά το τέλος του πολέμου 

Κρίση Αθηνών - Φαναρίου
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ζητά από την Εκκλησία της Ελλάδος την πλήρη εφαρμογή της Πράξης του 1928, με αφορμή την εκλογή νέων μητροπολιτών Θεσσαλονίκης και Ελευθερουπόλεως 

Σε διαρκή πλέον αντιπαράθεση με το Φανάρι ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος 

 Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Ιακώβου σε μια ιστορική στιγμή, υπογράφουν την ένταξη στην ΕΕ (16 Απριλίου)

«Χρώμεθα γαρ πολιτεία ου ζηλούση τους των πέλας νόμους, παράδειγμα δε μάλλον αυτοί όντες τισίν ή μιμούμενοι ετέρους. και όνομα μεν διά το μη ες ολίγους αλλ΄ες πλείονας οικείν δημοκρατία κέκληται».
Ελπίδα για τους λαούς των χωρών της ΕΕ το Ευρωσύνταγμα. Όταν βεβαίως εγκριθεί

 Στη Στοά του Αττάλου η διεύρυνση της Ευρώπης (16 Απριλίου)

 Ενθύμιον από το Θησείον για τους «25» της ΕΕ

read more "Ανασκόπηση 2003 Εικόνες μιας χρονιάς "

Γκρίζες Ζώνες

Η έκφραση Γκρίζες Ζώνες είναι μονομερής όρος της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής που περιγράφει ύδατα και νησίδες του Αιγαίου όπου η Τουρκία αμφισβητεί την παραδεδεγμένη κυριαρχία της Ελλάδος. Ο όρος όμως αυτός και οι σχετικές διεκδικήσεις δεν έχουν νομική υπόσταση.^[1] Τούτο έχει ως συνέπεια να θεωρούνται εκ μέρους της Ελλάδας ως μια επεκτατική κίνηση της Τουρκίας στο Αιγαίο. Τα υπάρχοντα σύνορα στο Αιγαίο, επισημαίνει η ελληνική πλευρά, απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και αρχές, τις οποίες η Τουρκία οφείλει να σεβαστεί. Στις εν λόγω περιοχές του Αιγαίου, κατά την Τουρκία, η κυριότητα τους δεν είναι ξεκάθαρη. Αν και ο όρος δεν έχει βρει ανταπόκριση σε κάποιον επίσημο διεθνή οργανισμό, χρησιμοποιείται συχνά από την τουρκική πλευρά για την αιτιολόγηση ή περιγραφή διεκδικήσεών της σε ελληνικές παραμεθόριες περιοχές.

Αιγαίο Πέλαγος

Από τα μέσα της δεκαετίας του 90', οι τουρκικές αρχές έθεσαν αρκετές βραχονησίδες και νησίδες καθώς και τις μεταξύ αυτών θαλάσσιες περιοχές υπό τις γκρίζες ζώνες που θεωρούν προέκταση του εδάφους τους. Και οι δύο χώρες επικαλούνται χάρτες δικούς τους και άλλων χωρών καθώς και συνθήκες, για να αποδείξουν η μεν Ελλάδα το αβάσιμο της αμφισβήτησης, η δε Τουρκία την νομιμότητα της απαίτησής της. Η Ελλάδα σήμερα αξιώνει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από τα 6 στα 10 Ναυτικά Μίλια. Έχει όμως δικαίωμα, που κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, για επέκτασή τους μέχρι και στα 12 Ναυτικά Μίλια.

Casus Belli

Ένας βασικός παράγοντας για την αστάθεια στο Αιγαίο είναι το τουρκικό casus belli, σε περίπτωση που η Ελλάδα αξιώσει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 Ναυτικά Μίλια που είναι δικαίωμα από το Διεθνές Δίκαιο.

Ιστορία

Το 1982 ψηφίστηκε η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που περιελάμβανε την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων στα 12 Ναυτικά Μίλια από την κοντινότερη ξηρά, την στιγμή που η Ελλάδα θεωρούσε χωρικά ύδατα της τα 6 ΝΜ. Μετά την υπερψήφιση της σύμβασης από τη διεθνή κοινότητα, η Τουρκία δήλωσε πως θεωρεί αιτία πολέμου την εν λόγω επέκταση αν την υιοθετούσε η Ελλάδα. Έκτοτε είναι πάγια θέση της Τουρκίας.

Το θέμα πήρε διαστάσεις στις 8 Ιουνίου 1995, όταν η Τουρκική Εθνοσυνέλευση εξουσιοδότησε την Τουρκική Κυβέρνηση να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών, για την αξίωση της Ελλάδας να υιοθετήσει τον νόμο του Διεθνούς Δικαίου.

Το 2001 υπήρξε μία αιφνιδιαστική πρόταση ενός πρώην αρχηγού του Τουρκικού Ναυτικού, που δήλωνε πως επίκειται κατάργηση της Τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου, είδηση η οποία διαψεύστηκε από τον τότε Τούρκο πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ και αρχηγό ΓΕΕΘΑ Χουσεϊν Κιβρίκογλου. Η Τουρκική Στρατιά Αιγαίου καταργήθηκε στις 30 Αυγούστουτου 2006^[2], και συγχωνεύτηκε στην 4η Τουρκική Στρατιά.

Το 2002 η Τουρκία δεσμεύτηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση για μη επίθεση εναντίον της Ελλάδας, δέσμευση που δεν έχει δοθεί και στην Ελλάδα, προκαλώντας σύγχυση στις σχέσεις Τουρκίας - Ελλάδας.

read more "Γκρίζες Ζώνες"

Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό

Τετάρτη 31 Γενάρη 1996

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό

Απομάκρυνση των στόλων και των Ελλήνων στρατιωτών από τη νησίδα Ιμια, παράλληλα με την υποστολή της ελληνικής σημαίας, ζητούν με παρέμβασή τους οι ΗΠΑ, οι οποίες ζητούν από την ελληνική κυβέρνηση να προσέλθει σε διάλογο με την Τουρκία

Με την ανοχή των Ευρωπαίων εταίρων, οι οποίοι τηρούν σιγήν ιχθύος και την υποστήριξη, αν όχι την παρότρυνση, της αμερικανικής διπλωματίας, η οποία επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις της για την έναρξη ενός εφ' όλης της ύλης ελληνοτουρκικού διαλόγου, η Αγκυρα, με επίκεντρο τις βραχονησίδες Ιμια, οδηγεί την ελληνοτουρκική κρίση στο Αιγαίο στα άκρα, αφήνοντας ανοιχτή διέξοδο μόνο μέσα από παρέμβαση της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με πληροφορίες του "Ρ", η αμερικανική παρέμβαση άρχισε να εκδηλώνεται αργά χτες το βράδυ, μετά από τη συνάντηση που ζήτησε και είχε με το Αμερικανό υφυπουργό Εξωτερικών Ρ. Χόλμπρουκ ο Ελληνας επιτετραμμένος στην Ουάσιγκτον Κ. Κοκόσης, με πρώτο στόχο την αποφόρτιση του κλίματος γύρω από τις βραχονησίδες. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αμερικανική παρέμβαση θα εκδηλωθεί σε υψηλότατο επίπεδο, πιθανότατα με επικοινωνία του Προέδρου Κλίντον με τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας Κ. Σημίτη και της Τουρκίας Τ. Τσιλέρ. Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να υπάρξουν ανάλογες παρεμβάσεις των ΗΠΑ σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας προς τους ομολόγους τους των δύο χωρών, καθώς και του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ προς τον Ελληνα και τον Τούρκο ομόλογό του, αντίστοιχα.
Η αμερικανική παρέμβαση, σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα, ίσως να βοηθήσει στην αποφόρτιση του κλίματος έντασης γύρω από τη νησίδα Ιμια, δημιουργεί όμως ερωτηματικά για τα επόμενα βήματα εκτόνωσης, που ασφαλώς θα προτείνει, καθώς η θέση της Ουάσιγκτον για την ανάγκη οικοδόμησης μέτρων εμπιστοσύνης στο Αιγαίο και της πραγματοποίησης ενός εφ' όλης της ύλης ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι πάγια και επαναλήφθηκε κατά τη διάρκεια της παρούσας κρίσης.
Η Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας τις πάγιες θέσεις της, ουσιαστικά νομιμοποίησε τις τουρκικές απαιτήσεις, όπως αυτές εκδηλώθηκαν το τελευταίο διήμερο στην Ιμια και εξαπλώθηκαν σε ολόκληρο το Αιγαίο.
Πράγματι, σύμφωνα με την τουρκική νότα προς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, τίθεται υπό αμφισβήτηση το καθεστώς ολόκληρου του Αιγαίου, αφού σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, "η κατοχή μικρών νησιών, νησίδων και βράχων στο Αιγαίο, των οποίων το καθεστώς δεν είναι ξεκαθαρισμένο μέσα από Διεθνή Κείμενα, πρέπει να καθοριστεί με (προφανώς νέα) συμφωνία".
Πριν γίνει χτες αργά το βράδυ γνωστή η πρόθεση των ΗΠΑ να παρέμβουν, η Τουρκία με δηλώσεις αξιωματούχων της υπογράμμιζε τις θέσεις της σύμφωνα με τις οποίες η νησίδα είναι τουρκικό έδαφος, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης καλούσαν την κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει ακόμη και βία.
Στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών διπλωματικοί κύκλοι επισήμαιναν χτες το βράδυ πως η Ελλάδα μέτρησε ελάχιστους φίλους μεταξύ των συμμάχων και των εταίρων της. Οι ίδιοι κύκλοι σημείωναν κατ' αρχάς τη σιωπή της ΕΕ ως σύνολο. Οι επιμέρους χώρες της ΕΕ, με πρωτοστάτες τη Βρετανία και τη Γερμανία, παρότρυναν την Ελλάδα, όπως άλλωστε και οι ΗΠΑ, να φτάσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Παρόμοια θέση διατύπωσαν τόσο ο γγ του ΝΑΤΟ όσο και ο εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας την πρόθεση να κρατηθούν ίσες αποστάσεις ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα.

Το σενάριο της "απεμπλοκής"

Προκειμένου να μη δημιουργηθούν ψευδείς προσδοκίες γύρω από την αμερικανική ανάμειξη, καλό θα είναι να επισημανθούν ορισμένες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, όπως του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος υπογράμμισε ότι "προτείνουμε την επιστροφή στο προηγούμενο στάτους κβο, το οποίο είναι όχι στρατεύματα στη βραχονησίδα, και ίσως ακόμη κανένας άνθρωπος στη βραχονησίδα". Στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως διατυπώθηκε από τον εκπρόσωπο του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, είναι η αποτροπή επίδειξης βίας και η έναρξη διαλόγου για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.
Οπως εκτιμούν διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, μέσα στο πιο πάνω πλαίσιο θα εξυφανθούν οι αμερικανικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, αφού αποφορτιστεί από την ένταση ο χώρος γύρω από την Ιμια, αναμένεται να εξελιχτεί μια σειρά ανταλλαγών νομικών επιχειρημάτων των δύο χωρών γύρω από αυτό το θέμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αλλά και τους φόβους των ίδιων πηγών, μέσα από αυτή τη διαδικασία θα επιχειρηθεί η διεύρυνση της συζήτησης, με πρώτο στόχο την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης που προωθεί η Ουάσιγκτον και απώτερο σκοπό τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών διαφορών προς όφελος της εύρυθμης λειτουργίας της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Αργά χτες το βράδυ στο γραφείο του πρωθυπουργού πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών, Αμυνας και άλλων παραγόντων, με αντικείμενο την αμερικανική παρέμβαση και την εξέταση των όποιων διεξόδων από την κρίση αυτή προσφέρει.

read more "Παρέμβαση των ΗΠΑ για συμβιβασμό"